Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/1707 K.2012/19079

Davacılar murisinin, 19/08/2003 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı SGK vekilinin ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, Dava, davacıların murisi ...'ın ölümü ile sonuçlaran19.08.2003 günlü kazanın iş kazası olup olmadığı ve davalılardan kimin işçisi olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın davalılar SGK ve ... yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık dava konusu olayın davalılar yönünden iş kazası olup olmadığı yönündedir. Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle ölenin kimin işçisi olduğunun belirlenmesi gerekir

İş kazasının tespiti istemine ilişkin bu tür davalar 506 sayılı Yasa'nın 11. maddesinden ( 5510 sayılı Yasa'nın 13.maddesinden ) kaynaklanmaktadır.

Anılan maddeye göre, iş kazası, a) sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c) sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olaylardır.

Zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası sayılması için, 1) sigorta olayına maruz kalan kişinin sigortalı olması ( hizmet akdi ile çalışması) 2) sigorta olayının maddede sayılı sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, sigorta olayının, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 30.01.2006 tarihli müfettiş raporu ile davacıların murisinin kimin işçisi olduğu tespit edilemediğinden olayın iş kazası olarak değerlendirilmediği, davacıların murisi ...'ın 1.8.2003-19.8.2003 tarihleri arasında davalı ...(...)'a ait 91041248 işyerinin işçisi olarak gözüktüğü, davacı tarafça davacıların murisinin ...'a ait ...

Petrol işçisi olduğu iddia edildiği, olay günü kaza yapan tankerin davalı ...'e ait olmakla birlikte tanker'in ... tarafından ...'a kiralandığı, olay günü kaza yapan aracın şoförü ...'ın davalı ... eşi olduğu ve ... ile davalı ...'nin eşi ...'ın kardeş oldukları anlaşılmakla birlikte dinlenen tanık beyanlarından davacıların murisinin kimin işçisi olduğunun tespit edilemediği, kaza anında tankerde bulunan ...'un beyanından murisin ara sıra işyerine gelerek yevmiyeli çalıştığının tespit edildiği ve bir kısım davacı tanık beyanlarından ise davacının ...

Petrol'de çalıştığını bildiklerini beyan ettikleri ancak kazazede ...'in kimin yanında çalıştığının tespit edilemediği ve ... ... ile ... tarafından yapılan kira sözleşmesine istinaden Birlik Sigorta A.Ş. tarafından davacılara destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğinin iddia edildiği ancak dosya içerisinde buna ilişkin hiçbir kayıt ve ödeniş belgesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacılar; ölenin, ...'a ait ... Petrol işçisi olduğunu iddia etmektedir. Ancak ölenin hizmet cetvelinin incelenmesinde kaza anında ... (...) çalışanı olduğu anlaşılmaktadır.

...'nin işyerinden çıkış tarihi ve olay tarihi ile, olay tarihine yakın ... Petrolden işe giriş bildirgesi aslının getirtilmeli, Kuruma ibraz tarihi değerlendirilmelidir. Dinlenen tanık beyanlarından da davacının kimin işçisi olduğu tespit edilememektedir. Kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda mahkemece gerçek durumun resen araştırılıp sonuca gidilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece gerçek durum araştırılmalı, ölenin kimin işçisi olduğunun tespiti için gerekirse davacılara delillerini bildirmesi için süre verilmeli, ...'a ve ...(...)'a ait işyerlerinde çalışan bordrolu tanıklar dinlenmeli ve davalılar arasında bir bağlantı olup olmadığı tespit edilmekle birlikte, kaza anında araçta bulunan ... ...'un sigorta kayıtları getirilerek kaza tarihindeki çalışması tespit edilip, kaza nedeni ile Birlik Sigorta AŞ tarafından davacılara yapılan bir ödeme olup olmadığı ile aracı kiralayan davalı ... ile ... arasındaki iş ilişkisi net bir şekilde ortaya konularak, hatır taşımacılığı yapılıp yapılmadığı hususları da irdelenmek suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca varılmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.