Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/17079 K.2011/14148

Davacı murisinin,1.6.1996-31.10.2009 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının eşi ...”nın 01.06.1996-31.10.2009 tarihleri arasında Tarım ... sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile davacının eşi ...”nın 01.06.1996-31.10.2009 tarihleri arasında davacının zorunlu tarım ... sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasada 506 sayılı Yasanın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasanın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasanın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’a re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasanın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, ilgili Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının eşi ...”nın teslim ettiği ürün bedellerinden ...'a 30.04.1996 tarihlerinde ilk prim kesintisi yapıldığı, takip eden yıllarda 2001, 2003 ve 2007 yıllarında da yapıldığı, 21.11.2011 tarihli Kurum yazısı ile yapılan Prim tevkifatlarının davacıya iade edildiğinin bildirildiği, davacının eşi ...”nın 16.04.2011 tarihinden itibaren tarım ...'a kayıt ve tescilinin yapıldığı, ziraat odası kaydının 12.11.19858 tarihinden devam ettiği, Tarım Kredi Kooperatif üyesi olmadığı, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunduğu, anlaşılmaktadır.

Somut olayda ziraat odası kaydı, prim kesintileri ve zirai arazileri nedeni ile tarımsal faaliyeti ısbatlanan davacının eşi ...”nın ilk prim kesintisinin 30.04.1996 tarihinde yapıldığı görülmekte ise de 1930 doğumlu olması nedeni ile yaşına göre tevkfat tarihinde ... sigortalı olarak tescil zorunluluğu bulunmadığından tevkifatların Kurumca iade edilmiş olma ihtimali bulunduğundan , Kurumca primlerin iadesi ile ilgili sonradan tevkifat belgesine yazılan not dikkate alınmadan yeterli araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş; davacının eşi ...”nın teslim ettiği ürünlerden yapılan 1996, 2001, 2003 ve 2007 yıllarındaki ... prim kesintilerinin iade edilip edilmediğini yöntemince araştırmak, primlerin iade edildiğinin anlaşılması halinde ihyası için davacıya davacıya süre vermek ihya edilmesi yada primlerin iade edilmediğinin anlaşılması halinde şimdiki gibi tespit kararı vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.