Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/17186 K.2012/673

Davacı, 01/08/1985-26/05/2011 tarihleri arasında çakışan SSK'lı süreler hariç 5510 sayılı Yasanın 4/b maddesi kapsamında sigortalı sayılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı 1.8.1985-26.5.2011 tarihleri arasında çakışan 506 sayılı yasa kapsamındaki çalışmalarının dışlanarak Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 1.11.1985-26.5.2010 tarihleri arasında 1986 yılının 1. döneminde 45,1986 yılının 2. döneminde 30,1986 yılının 3. döneminde 67,1988 yılının 1. döneminde 25, 1988 yılının 3. döneminde 75, 1991 yılının 1. döneminde 57, 1991 yılının 3. döneminde 11,2008 yılının 11.ayında 12 gün olmak üzere toplam 321 günlük 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları hariçinde 2926 sayılı yasa kapsamında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine,2002 yılının 3.ayındaki 30 günlük isteğe bağlı sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.8.1985 tarihinde yapılan Tarım ... sigortalılığı tescilinin aynı tarihte 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının da tespit edilmesi nedeniyle Sosyal güvenlik Kurumu Başkanlığınca başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği,SSK hizmet çetvelinden davacının 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık sürelerinin tümünün kısa süreli olduğu,kooperatif kaydının olmadığı,ziraat odası kaydının ise 21.9.2011 tarihinde olduğu yine 1996 tarihinde kadastro tespitinden edindiği taşınmazlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda davacının çakışan dönemdeki 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalığın kısa süreli olup ihtilaflı dönemde tarımsal faaliyetinin ispatı noktasında 1996 tarihinde kadastro faaliyetinden edindiği tarım arazilerinin olduğunun anlaşılmasına göre mahkemece davacının 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların dışlanarak Tarım ... sigortalığını tespitine karar verilmesi doğru olmakla birlikte davacının 1993 yılının 3.dönemine ait olduğu anlaşılan 11 günlük 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmasının hatalı şekilde 1991 yılının 3. dönemine ait olduğunun belirtilmesi yine mahkemece ayrı ayrı yazılmak suretiyle toplam 321 gün olarak hesap

edilen davacının 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları toplamının esasında 322 gün olduğunun anlaşılmasına göre mahkemece yazılı şekilde verilen karar usul ve yasaya aykırı olup belirtilen hususlar bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.