Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/17187 K.2011/13616

Davacı, 1.8.1985-31.5.2011 tarihleri arasında çakışan SSK'lı sigortalılığı dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 1.8.1985 tarihinden dava tarihi olan 31.5.2011 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğu süre dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 1.9.1985- 31.5.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.8.1985 tarihi itibariyle kayıt ve tescil edildiği, sigorta dosyasında bulunan döküm föyünde davacının prim borcu bulunduğundan 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi gereğince sigortalılığının 1.8.1985 tarihinde durdurulup 1.5.2008 tarihinde yeniden başlatıldığı, ancak 23.5.2011 tarihli yazıda sigortalılığın 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışma nedeniyle durdurulduğunun bildirildiği 30.7.2001 tarihinden beri Ziraat Odaları Birliğine kayıtlı olduğu, Zirai arazilerinin bulunduğu, 7.6.1985- 30.8.1985 tarihleri arasında 73 gün 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının 1.8.1985 tarihinde yapılan tescil kaydının 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılık nedeniyle iptal edilmiş olması ile sigortalılığın 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi gereğince durdurulmuş olmasının sonuçları farklı olup mahkemece öncelikle bu konunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

Tescilin 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı çalışma nedeniyle iptal edilmesi halinde davacının 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılığının kısa süreli olması, zirai arazilerinin bulunması nedeniyle sigortalılığın 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılığın son bulduğu tarihi takip eden 1.9.1985 tarihinde yeniden başlayacağı tabi olup mahkemece 1.9.1985 tarihinden tescil edildiği 1.5.2008 tarihine kadar tespit kararı verilmesi doğrudur.

Ancak davacının sigortalılığının 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddeye göre durdurulması halinde ise. Davanın Yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi olup anılan maddede.

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla,

prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez.

Ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.

Öte yandan, 6111 sayılı Yasanın 16. maddesinde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan mülga 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ve mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre tescilleri yapıldığı halde prim borçları nedeniyle ilgili kanunları uyarınca sigortalılık süreleri durdurulmuş ve bu sigortalılık süreleri bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ihya edilmemiş olanların kendileri veya hak sahipleri,

bu sigortalılık sürelerinin ihyası amacıyla 5510 sayılı Kanunun geçici 17 nci maddesinin ikinci fıkrasına istinaden bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapacakları yazılı müracaatlarında, durdurulan bu sigortalılık süreleri için ödeyecekleri prim tutarının, sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek bu Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre hesaplanmasını talep edebilecekleri, bu şekilde hesaplanan prim borç tutarının tamamı bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen beşinci ayın sonuna kadar ödendikleri takdirde, bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği,

bu maddede belirtilen süre içinde hesaplanan borç tutarının tamamının ödenmemesi halinde ihya işleminin geçerli sayılmayacağı ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarların ilgilinin bu madde kapsamı haricinde başkaca prim borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edileceği, hükmü getirilmiş ve son başvuru tarihi 31.05.2011 tarihine kadar uzatılmıştır.

Bu durumda yapılacak iş; öncelikle davalı Kurumdan sigortalılığın 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesine göremi yoksa 506 sayılı Yasaya tabi çalışma nedeniyle mi durdurulduğunu sormak, 506 sayılı Yasaya tabi çalışma nedeniyle durdurulmuş ise şimdiki gibi karar vermek, 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi gereğince durdurulmuş ise davacı ile davalı Kurum arasındaki uyuşmazlık davacının 1.8.1985- 1.5.2008 tarihleri arasında sigortalılık şartlarının bulunup bulunmadığı konusunda değil prim borcu bulunması nedeniyle 1.8.1985 tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulmuş olmasından çıkmıştır.

Yapılacak iş; davalı Kurumdan davacının 6111 sayılı Yasa gereğince süresi içinde başvurusu bulunup bulunmadığını sormak varsa prim borcunun yapılandırılma talebinin kabul edilip edilmediğini durdurulan sigortalılığının yeniden başlatılıp 1.8.1985-1.5.2008 tarihleri arasında sigortalı sayılıp sayılmadığı sorularak, talebi kabul edilmiş ve 1.8.1985- 1.5.2008 tarihleri arasında sigortalı sayılmış ise konusu kalmayan davanın reddine, kabul edilmemiş ise davacıya bu döneme ilişkin 5510 sayılı Yasanın 80.maddesine göre belirlenecek prim borcunu Geçici 17. Maddede belirtilen süre içinde davalı Kuruma ödemek için müracaatta bulunması için önel vermek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Öte yandan davacı 1.5.2008 tarihinde tescil edildiği ve dava tarihi olan 31.5.2011 tarihine kadar sigortalı sayıldığı, hukuki yarar bulunmadığı halde 1.5.2008- 31.5.2011 tarihleri arasındaki dönemin tespitine karar verilmiş olmasıda isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.