Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/17196 K.2012/677

Davacı, 01/01/1985-05/06/1989 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı,1.1.1985-5.6.1989 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.1.1985 tarihinde yapılan Tarım ... sigortalılığı tescilinin 1479 sayılı Yasa kapsamındaki Esnaf ... sigortalılığı başlangıcı nedeniyle 4.6.1989 tarihinde sonlandırıldığı,ziraat odası kaydının 1992 tarihinden kooperatif kaydının ise 1984 tarihinden itibaren kesintisiz devam ettiği,kadastrodan edindiği taşınmazlarının olduğu,Tarım ... prim kesintisinin ve prim ödemesinin olmadığı,SSK hizmet cetvelinden ihtilaflı dönemde çakışan 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmasının bulunmadığı,1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık tescilinin 5.6.1989 tarihinde olduğu ihtilaflı dönemde Esnaf ... sigortalısı

olarak çalıştığı sürelerinin5.6.1989-15.6.1989 tarihleri arasında bulunduğu,Tarım ... prim kesintisi veya prim ödemesinin olmadığı, ...

İş Mahkemesinin 2008/536 Esas sayılı dosyasında açılan tespit davasında davacının özetle 1989 tarihinden sonra Tarım ... sigortalılığının kurumca iptalinin yanlış olduğunu belirttiği ve dava dilekçesinin içeriğinde 5.6.1989 tarihinde Tarım ... sigortalılığının kurumca iptalinin yanlış olduğunu açıklarken sonuç talebinde 1.1.1985-5.6.1989 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istediği ancak bu tarihler arasında zaten Tarım ... sigortalısı olarak tescilinin bulunduğu ve davacının karar duruşmasında dilekçesindeki beyanlarının yanlış olduğunu belirtip tescil tarihinden bu yana Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini

istediği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda,ihtilaflı dönem olan 5.6.1989 tarihinden sonraki dönem bakımından yapılan incelemede davacının çakışan zorunlu 1479 sayılı Yasaya tabi Esnaf ... sigortalılığının 5.6.1989-15.6.1989 tarihleri arasında kısa süreli olarak 10 gün ve 22.8.1997-30.5.2008 tarihleri arasında ise uzun süreli olduğu,davacının 2926 sayılı yasanın 10. maddesinde belirtilen tarımsal faaliyetinin ispatı için gerekli kayıtlardan ziraat odası ve kooperatif kaydı ile taşınmazlarının bulunup tarımsal faaliyetini ispatladığının anlaşılmasına göre davacının kısa süreli çakışan sigortalılığının dışlanarak Tarım ... sigortalılığının tespiti yerine yazılı şekilde davanın reddine karar vermek yanlış olmuştur.

Yapılması gereken, davacının ihtilaflı dönemde kısa süreli çakışan sigortalılığının bittiği tarihi takip eden 16.6.1989 tarihinden itibaren, uzun süreli 1479 sayılı Yasa sigortalılığının başladığı tarihten bir gün öncesi olan 21.8.1997 tarihine kadar Tarım ... sigortalılığının tespitine,fazla istemin ise reddine karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.