Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/17204 K.2013/4958

Davacı, murisi, 27/03/1989-27/03/1994 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının eşi ...’ün 27/03/1989-27/03/1994 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının eşi...’ün 27/03/1989-27/03/1994 tarihleri arasında 1479 sayılı yasa uyarınca esnaf ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de varılan sonuç doğru olmamıştır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının eşi ...'ün 27/03/1989-27/03/1994 tarihleri arasında 5 yıl süreyle ... Köyü Muhtarlığı yaptığı, davacının eşinin dava tarihinden önce hiç ... sigortalılığının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı ... Kanununda 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesine koşut geçmiş günlerin tespitine olanak sağlayan yasal düzenleme mevcut değildir. Başka bir anlatımla ... Kanununda açık bir hüküm olmadığından geçmiş hizmetlerin tespitine olanak yoktur.

24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa'nın 47.maddesi ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 18. maddesinde bu kanuna göre sigortalılık nitelikleri taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı,

ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olan sigortalıların sigortalılıklarının bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma ... olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak hesaplanacak prim borçlarının tamamını tebliğden itibaren bir yıl içinde ödemede bulundukları taktirde bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Somut olayda davacının eşinin hiç sigortalı olarak tescilinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacının eşinin uyuşmazlık konusu dönemde 27/03/1989-27/03/1994 tarihleri arasında 5 yıl süreyle muhtarlık yaptığı anlaşılmakta ise de 1479 sayılı Yasa’nın geçici 18. maddesindeki koşullar gerçekleşmemiştir. Davacının uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı olarak kabul edilmesi mümkün değildir. HGK’nun 03.11.2004 tarihli 2004/10-524 Esas, 2004/581 Karar nolu kararı da bu yöndedir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin ... şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Kabule göre de; davalı ...'nın harçtan muaf olduğu gözetilmeden hüküm fıkrasının 2. bendinde peşin alınan 18,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına karar verilmiş olması doğru olmamıştır.