Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/216 K.2012/15475

Davacı, askerlik borçlanma işleminin, geçerli olduğunun tespitine, bu mümkün olmaması halinde Kuruma ödediği miktara karşılık gelecek gün sayısı kadar süre askerlik borçlanmasının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 12/05/1994-15/11/1995 tarihleri arasında yerine getirdiği askerlik görevini borçlanması karşılığında yapmış olduğu 20.000.000 TL'lik ödemenin 349.000 TL eksik olması sebebiyle Kurum tarafından askerlik borçlanmasının geçersiz sayıldığına dair işlemin iptali ile davacının askerlik borçlanma işleminin bütünü ile geçerli olduğunun tespiti, bunun mümkün olmaması halinde ise kuruma ödediği miktara karşılık gelecek gün sayısı kadar süre askerlik borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davacı tarafından askerlik borçlanmasının tamamının ödenmediği anlaşılmakta ise de ödemenin yıllar önce yapılmış olması ve kurumun zamanında davacıyı bilgilendirmemiş olması sebebiyle askerlik borçlanmasının tümü ile iptalinin objektif iyi niyet kurallarına aykırı bulunduğu, davalı kurumca borçlanmanın yapıldığı tarih itibariyle yapılan 20,00 TL'lik ödemeye karşılık gelen gün sayısının tespit edilip anılan gün kadar borçlanmanın geçerli sayılmasının gerektiği belirtilerek davanın kabulü ile davacının yaptığı 20,00 TL'lik ödemenin karşılığı gün sayısı itibariyle askerlik borçlanmasının geçerli sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, davacının 16/12/1996 tarih ve 28790 sayılı askerlik borçlanması evrakı ile talepte bulunduğu, buna ilişkin olarak davalı kurum tarafından 26/02/1997 tarihinde 20.349.000 TL borçlanma bedeli hesaplanarak davacıya tebliğe çıkartıldığı ancak adreste tanınmadığı için iade edildiği, davacının askerlik borçlanması bedeli olarak kuruma 21/12/1998 tarihinde 20.000.000 TL'lik ödeme yaptığı, kurumun 09/02/2007 tarih 144681 sayılı yazısı ile 349.000 TL eksik ödeme yapılmış olması nedeniyle askerlik borçlanmasının geçersiz sayıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

1479 sayılı Kanunun ek 9/1. maddesinde “1479 sayılı Kanun ve aynı Kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalı olanlar, askerlikte er olarak geçen hizmet süreleri ile yedek subay okulunda geçen sürelerinin tamamını borçlanabilirler. Ölümü halinde sigortalı olanların hak sahipleri de borçlanma talebinde bulunabilirler.” hükmü ve aynı maddenin son fıkrasında “Hesaplanan borçlanma tutarları tebliğ tarihinden itibaren iki yıl içerisinde ödenir. Belirtilen süre içerisinde borçların tamamen ödenmemesi halinde borçlanma talepleri geçersiz sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Borçlanma talep tarihinde yürürlükte bulunan bu madde hükmünden de anlaşılacağı üzere borçlanmanın tamamen ödenmemesi halinde talep geçersiz sayılmalıdır. Kendisine tebligat yapılamayan davacının Kurumdan borç bedelini sorarak öğrenmesi ve tamamını ödemesi mümkün iken kısmi ödemede bulunması iyi niyet kurallarına aykırıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; davanın reddi gerekirken mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.