Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/2828 K.2011/14411

Davacı, 1.2.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1.4.2006-5.2.2010 (dava tarihi) tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olmadığının ve 1.2.2010 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa'ya göre yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mülga 2926 sayılı Yasa'nın 2.maddesinin 1.fıkrasına göre " Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3 üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar." Yasa'nın 3.maddesinin ( b ) bendine göre tarımsal faaliyette bulunanlar tabiri;

kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları ifade etmektedir.

Öte yandan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık zorunlu olup bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz.

Somut olayda, davacının, prim kesintisine dayalı tarım ... sigortalılık süresinin tespiti istemi üzerine yapılan yargılama sonucunda ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.11.2006 tarih ve 2006/1286-1280 E.K.sayılı kararı doğrultusunda 1.5.1999-1.4.2006 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 1.5.2006-30.9.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalılık primi ödediği, 19.4.2002 tarihinden itibaren Pankobirlik, 19.1.1979 tarihinden itibaren Çekerek Tarım Kredi Kooperatifi ve 11.11.1978 tarihinden itibaren de Çekerek Ziraat Odası kaydının bulunduğu,

2926 sayılı Yasa'nın 10.maddesine göre tarımsal faaliyetin karinesi sayılan kayıtların bulunması nedeniyle davacının tarım ... sigortalılığının muafiyet belgesi sunulan 12.1.2010 tarihine kadar kesintisiz devam ettiğinin Kurumca kabul edildiği, davacının 1.9.1968-15.11.1996 ve 1.4.2009-22.1.2010 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığının bulunduğu, 9.1.2007 tarihinde adına kadastrodan tescil edilen 10 adet tarımsal taşınmazı bulunduğu gibi 22.1.2010 tarihi kadar tarım desteği de aldığı anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Yasa'nın 10.maddesine göre davacının 19.4.2002 tarihinden itibaren Pankobirlik, 19.1.1979 tarihinden itibaren Çekerek Tarım Kredi Kooperatifi ve 11.11.1978 tarihinden itibaren de Çekerek Ziraat Odası kaydının bulunması davacının tarımsal faaliyette bulunduğunun yasal karinesidir. Bu yasal karinenin aksi kanıtlanabilirse de davacının, davaya konu dönemde tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığının sağlıklı bir biçimde araştırıldığı söylenemez.

Yapılacak iş, muhtarlık ve adrese dayalı kayıt sisteminde yer alan bilgilerden yararlanarak davacının davaya konu dönemde nerede ve hangi tarihler arasında ikamet ettiğini belirleyerek tarımsal faaliyette bulunmadığı takdirde kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini ne şekilde temin ettiğini araştırmak, davacının tarımsal faaliyeti dışında geliri bulunmadığı belirlenir ise 1.5.2006-30.9.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalılık primini ne şekilde ödediğini araştırmak,

Çekerek ilçesinde çiftçilerin ürünlerini teslim ettikleri kurum ve kuruluşlardan davacının ürün teslimi ve prim kesintisi olup olmadığını sormak, İlçe Tarım Müdürlüğü ve Ziraat Odasından davacının tarımsal faaliyeti ile ilgili belgelerin örneklerini istemek, davacının tarım desteğinden yararlanmak amacıyla başvurusu olup olmadığını ve destek alıp almadığını, davacının sahibi olduğu tarım arazileri ile ilgili tarım desteği alınıp alınmadığını ve kim tarafından alındığını sormak,

köy muhtarı ile ihtiyar meclisi üyelerini ve gerek görülürse kolluk araştırması ile belirlenecek kamu tanıklarını dinlemek ve böylece davacının zorunlu sigortalılık koşulu olan tarımsal faaliyetini hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlemek ve buna göre yaşlılık aylığı koşullarını değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.