Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/301 K.2011/1706

Davacı, l.l.l987- l4.4.l987, 1.3.1988- 31.3.1988 tarihleri arasında ve 1.5.1995 tarihinden bugüne kadar SSK sigortalılığı dışında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 15.1.2010 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava davacının, Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi sigortalılık süreleri dışında kalan 1.1.1987-14.4.1987, 1.3.1988-31.3.1995 ve 1.5.1995 tarihinden beri devam eder şekilde tarım ... sigortalısı olduğunun ve 15.1.2010 itibariyle yaşlılık aylığını hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının1.1.1987-14.4.1987, 1.3.1988-31.3.1995 ve 1.5.1995 -15.1.2010 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine, koşulları oluşmadığından yaşlılık aylığı bağlanması isteminin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.12.1986 tarihinde tarım Bağ Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 2010 yılı içerisinde yapıldığı anlaşılan kurum işlemine göre davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması nedeniyle tarım Bağ kur sigortalılığının baştan iptal edildiği, 30.4.1997 tarihinden beri ziraat odası 22.9.1992 tarihinden beri tarım kredi koopratifi, 15.1.2001 tarihinden beri pancar ekiciler koopratifine kayıtlı olduğu ve adına tarım arazisinin bulunduğu , 9.3.2010 tarihli hesap ekstresine göre 27.6.1997-18.1.2010 tarihleri arasında prim ödemelerinin bulunduğu, 1.12.1986-10.11.1987, 15.4.1987-15.6.1987, 10.12.1987-31.12.1987, 3.1.1988-10.2.1988, 1.4.1995-8.4.1995 tarihleri arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda mahkemece davacının 1.3.1988-31.3.1995 ve 1.5.1995-15.1.2010 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin verilen karar yerinde ise de 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılıkta geçmiş hizmetlerin tesbiti mümkün olmadığı halde 1.1.1987-1.12.1987 tarihleri arasındaki dönemin ve 1.12.1986-10.11.1987 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması ile çakışır şekilde 1.12.1987-14.4.1987 tarihleri arasındaki sürelerinde tesbitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.