Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/352 K.2011/1799

Davacı, ... prim tevkifatını takip eden aybaşından itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitiyle, prim borçlarının yapılandırılması hakkındaki yasadan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının prim kesintisinin Kurum hesabına yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ve davacının 5763 Sayılı Yasa'nın 27.maddesi ile değişik 5510 sayılı Yasa'nın Geçici 24.maddesine dayalı olarak prim borçlarının yapılandırılmasından yararlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının prim kesintisinin Kurum hesabına intikal ettiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 01/07/1995-31/12/1996, 01/06/1999-31/12/2000 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ve prim borçlarının yapılandırılmasından yararlanma hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kuruma sigortalı tescilinin bulunmadığı, davacının tütün teslim etmesi nedeniyle ürün bedelinden Haziran 1995, Nisan 1996, 28/05/1999 ve 11/05/2000 tarihlerinde prim kesintisinin yapıldığı, 06/05/2005 tarihinden itibaren Fethiye Ziraat Odası kaydının bulunduğu,

28/07/2008 tarihli dilekçesi ile prim borçlarının yapılandırılmasından yararlanma hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile davacının Tarım ... sigortalısı olduğunun ve prim borçlarının yapılandırılmasından yararlanma hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmesi yerinde ise de davacının Tarım ... sigortalılığının başlangıç tarihinin prim kesintisinin Kurum hesabına yatırıldığı tarihi takip eden aybaşı olarak hüküm altına alınmasını talep ettiği gözönüne alınarak,

ilk prim kesintisinin Kurum hesabına 20/07/1995 tarihinde yatırılması nedeniyle HUMK'un 74.maddesine göre taleple bağlı kalınarak Tarım ... sigortalılık başlangıcının 01/08/1995 olduğuna karar verilmesi gerekirken taleple bağlılık kuralına aykırı bir şekilde 01/07/1995 olduğunun kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.