Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/3523 K.2011/7126

Davacı, 1987- 1997 yılları arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava; davacının 1987 – 1997 yılları arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 2.5.1990 - 31.8.1990 tarihleri arasında SSK sigortalılığı hariç olmak üzere 1.12.1987 - 24.7.1997 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek

-/-

-2-

kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yukarıda yer alan hukuki açıklamalar ışığında dava dosyasının incelenmesinde; 1.11.1987 tarihinde davacının tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı ancak aynı tarihlerde ilgili şahsın 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu sigortası olması nedeniyle tarım ... sigortalılığının iptal edildiği, bunun üzerine davacının 1.12.1987 – 24.7.1997 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini talep ettiği, davacının ürün teslimi ve buna bağlı olarak prim kesintisi ile 2926 Sayılı Kanunun 10. maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlara kaydının olmadığı, tanık beyanları ile kolluk tarafından tutulan ve altında köy muhtarının da imzası bulunan 23.3.2010 tarihli tutanak arasında çelişki olduğu görülmüştür.

Davacının resen tescil edildiği tarihte SSK’ lı çalışması olduğuna göre, tarım ... sigortalılığının SSK’ lı çalışmasının bittiği 1.12.1987 tarihinde başlaması gerekir.

Dosya içerisindeki altında köy muhtarın imzasının da bulunduğu 23.3.2010 tarihli kolluk tarafından tutulan tutanakta “davacının 1986 yılında ailesi ile beraber İstanbul iline gittiği, bu tarihten itibaren İstanbul ilinde ikamet ettiği, İncir Köyüne 2-3 yılda bir ziyarete geldiği, 1986 yılından sonra köyde hiçbir tarımsal faaliyette bulunmadığı” belirtildiğine göre tarım faaliyetinin ne şekilde devam ettiği araştırılmalıdır.

Tarım ... giriş bildirgesinde imzası bulunan muhtarın beyanı alınmalıdır. Davacının dosya içerisindeki tüm belgelerdeki yazışma adresi İstanbul ilindedir.

Bu nedenle İstanbul ilindeki ikametinde ne zamandan beri ikamet ettiğinin kolluk vasıtasıyla, muhtarlık kayıtlarıyla ve ..., su, telefon aboneliği kurumlarındaki adreslerinin araştırılması yoluyla tespit edilmesi ve toplanan delillere göre hüküm kurulması gerekir iken eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.