Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/3681 K.2011/7769

Davacı, 1.4.1995 tarihinde Tarım ... sigortalılığının başladığının tespitiyle, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının ilk kesinti tarihi olan 01.04.1995 tarihi ile dava tarihi arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01/04/1995 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil

etmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının prim kesintisine istinaden 01.04.1995 tarihinden itibaran 7130795502 Bağkur numarası ile Kuruma sigortalı tescilinin yapıldığı, fakat sonradan 2926 Sayılı Yasa'nın 2/b maddesindeki "aile reisi" olma ibaresinin 4956 Sayılı Yasa ile iptal edilmesi nedeniyle davacının 2003 yılından itibaren tarım ürünü satmasına dayanan prim tevkifatı da bulunmadığından yatırılmış ve ödenmiş tüm primleri iptal edilerek 22.07.2008 tarihli tescil ve giriş bildirgesine istinaden 01.08.2008 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalılığının yeniden başlatıldığı,

davacının Eskişehir Şeker Fabrikasına 15/03/1995,1996 ve 2001 tarihlerinde ürün teslim etmesi nedeniyle ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı, 05/09/2002 tarihinden itibaren Ziraat Odasına kaydının bulunduğu, davacının 2001 yılındaki ürün tesliminden sonra dava tarihine kadar prim kesintisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece prim kesintisine istinaden 01.04.1995 tarihinden itibaren davacının Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi doğru ise de; zirai faaliyetini kanıtlayan Ziraat Odası kaydının 05/09/2002 tarihinden itibaren başlaması ve 1996 yılı ile 2001 yılı arası prim kesintisinin bulunmaması nedeniyle 1996 ve 2001 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacının tarımsal faaliyetinin şeker pancarı üretimi üzerine olduğu da gözetilerek, Pancar Ekicileri Kooperatifine kaydının bulunup bulunmadığı, kayıtlı ise kaydın başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren belgeleri getirtmek, varsa zirai amaçlı banka kredisi kullanıp kullanmadığını araştırmak, ayrıca 1996-2001 yılları arasında tarımsal faaliyette blunup bulunmadığı hususunda kolluğa detaylı olarak araştırma yaptırmak çıkacak sonuca göre tüm delilleri birlikte değerlendirilerek karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.