Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/3691 K.2011/7546

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminat ile işçilik alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar ile davalılardan ... Eğitim Ltd.Şti., Yakup Tur.Tic.Ltd.Şti. ve ... vekillerince istenilmesi ve davalılardan ...

Tur Oto Teks.İnş.San.Tic.Ltd.Şti., ... vekillerincede duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 4.10.2011 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan ... ve ... Tur.San.Tic.Ltd.Şti. Vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Av.... geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyiz edenin sıfatına ve temyiz nedenlerine göre, davacılar ile temyiz eden davalılar ... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti, ... Turizm Oto Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ...’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 01.05.2008 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi ile iş akdinin ölümle sona ermesinden dolayı kıdem tazminatı, ücret ve izin ücreti alacağı istemine ilişkindir.

Mahkemece: Hak sahibi olmadıklarından davacı kardeşlerin maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı anne Zuhal Yarış’ın maddi tazminat istemi ile davacıların manevi tazminat istemleri ile işçilik alacağına ilişkin istemin kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde aleyhine hüküm kurulan davalılardan ... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti, ... Turizm Oto Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ...’nin avukatlarınca temyiz edilmiştir.

Yerel Mahkemenin iş kazası sonucu ölen sigortalının dava dışı ... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.’nin işçisi ise de anılan şirket ile davalı .... Şti, ... Turizm Oto Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında organik bağın bulunduğundan işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin değerlendirmesi yerindedir. Ancak organik bağın varlığı kabul edildiğine göre iş kazasından kusuru olmasa bile sorumlu olacağının göz ardı edilerek davalı .... Şti, ... Turizm Oto Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti’ne yönelik tazminat davasının reddi isabetsiz olmuştur. Kaldı ki kazanın meydana geldiği aracın ... şirketince temin edildiği de dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden de anlaşılmaktadır

Davacı Zuhal Yarış’ın maddi tazminat istemi ile davacıların kıdem tazminatı ve ücret alacağına ilişkin istemleri 13.12.2010tarihli dilekçe ile ıslah yoluyla artırılmış ve mahkemece de ıslahen artırılan bu miktarlar dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.

Savunma hakkı Anayasa (m.36) ile güvence altına alınmış olup, HUMK.’nun 73. maddesinde de ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. (HUMK mad. 73) 6100 sayılı HUMK’nun 27 maddesindeki düzenleme de aynı doğrultudadır.

Buna göre hâkim Anayasa ile güvence altına alınan ve HMUK’ta da ayrıca düzenlenmiş bulunan iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Hal böyle olunca da, kıdem tazminatı ve ücret alacağına yönelik istemlerle, maddi tazminat isteminin ıslahen artırıldığı yöntemince tebliğ ya da tefhim olunmadan yargılamanın sürdürülerek ıslahen artırılan bölümü de kapsar biçimde temyiz eden davalıların kıdem tazminatı, ücret alacağı ile maddi tazminattan sorumlu tutulmaları,, adil yargılanma hakkının ve savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup, Anayasa’nın 36 ve HUMK’nun 73. (6100 sayılı HMK 27.) Maddelerine aykırıdır.

Maddi tazminat isteminin reddinin, maddi zararın katsayı değişiklikleri sonucu sigorta tahsisleri peşin sermaye değerindeki artışlardan kaynaklandığı hallerde, davacıların dava açılırken bu hususu bilebilmesinin mümkün bulunmamasına göre, maddi tazminatın reddi nedeniyle davalı yararına avukatlık ücreti verilemeyeceği dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda davacılar Kadir ve ...’ın maddi tazminat istemleri, hak sahibi olmadıkları için reddolunmuştur. Diğer bir deyişle dava açılırken belli olmayan ve yargılama sırasında değişen bir durum söz konusu değildir. Hal böyle olunca davacılar ... ve ...’ın maddi tazminat istemlerinin reddi nedeniyle vekille temsil edilen davalılar yararına avukatlık ücretine karar verilmek gerekirken, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacılar ile temyiz eden davalılar ... Eğitim Hiz.Ltd.Şti.... Tur Oto Teks.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. Ile ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.