Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/4364 K.2011/13589

Davacı,1.12.2008-7.8.2009 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitiyle,bu sürelerdeki tarım ... hizmetinin iptaline,dava tarihi itibariyle emekliliğine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.12.2008 – 7.8.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b (4.) alt bendi kapsamında (tarımsal faaliyette bulunanlar) sigortalı olmadığının ve dava tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b, (4.) alt bendinde "tarımsal faaliyette bulunanların" bu Yasa'nın kısa ve uzun vadeli sigorta kollarının uygulaması bakımından sigortalı sayılacakları, 93.maddesinde ise kısa ve uzun vadeli sigorta kapsamındaki kişilerin sigortalı olmasının zorunlu olduğu, sigortalılığın, bu Yasa'da sayılan sigortalı sayılma şartlarının kaybedilmesi veya ölüm halinde sona ereceği ifade edilmiştir. Hal böyle olunca, Yasa'nın 4.maddesine göre sigortalı sayılan kişinin, yine Yasa'da belirtilen hal ve nedenlerden ötürü sigortalı sayılma şartlarını kaybettiği yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmeden sigortalı sayılamayacağına karar verilmesi mümkün değildir.

5510 sayılı Yasa'nın "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinin 19.bendine göre "Tarımsal faaliyet:Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından; muhafazasını, taşınmasını veya pazarlanmasını," ifade eder. Bu bend kapsamında tarımsal faaliyeti bulunan kişiler, Yasa'nın 4/1-b, (4.) alt bendi kapsamında zorunlu sigortalı sayılırlar.

5510 sayılı Yasa'nın 6/ı bendinde tarımsal faaliyeti nedeniyle sigortalı sayılanların hangi hallerde "sigortalı sayılmayacakları" hükme bağlanmıştır. Buna göre; "... tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler " Yasa'nın 4. ve 5.maddelerinin uygulamasında sigortalı sayılmazlar.

5510 sayılı Yasa'nın 9.maddesinde "Sigortalılığın Sona Ermesi" düzenlenmiş ve 1.fıkrasının (b) bendinin 5.altbendinde "Tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten" itibaren sigortalılıklarının sona ereceği belirtilmiştir.

Öte yandan, sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılması gerektiği de 5510 sayılı Yasa'nın 53.maddesinin 1.fıkrası gereğidir.

Yukarıda yer alan hukuki açıklamalar ışığında somut olayın incelenmesinde, davacının 506 sayılı Yasa kapsamında ilk defa 1.8.1973 tarihinde çalışmaya başladığı, 1.8.2004 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı tescilinin yapıldığı, 1.8.2004 tarihinde başlayan tarım ... sigortalılğının 14.2.2006 tarihinde başlayan 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışması nedeniyle 13.2.2006 tarihinde durdurulduğu,

davacının 14.2.2006-3.4.2006, 4.4.2006-25.12.2006, 7.8.2007-21.8.2007, 29.8.2007-30.11.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı çalışmalarının bulunduğu 07.07.2004 tarihinde başlayan Yeşilyurt Ziraat Odası kaydının 5510 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 1.10.2008 tarihi itibariyle devam ettiğinin anlaşılması üzerine 1.12.2008 tarihi itibariyle 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b (4.) alt bendi kapsamında (tarımsal faaliyette bulunanlar) sigortalı olarak tescilinin yapıldığı ve 7.8.2009 tarihli muafiyet belgesi nedeniyle sigortalılığının durdurulduğu,

davacının 4/1-b (4.) alt bendi kapsamında sigortalı tescilinin yapıldığı tarihten sonra da 4/1-a bendi kapsamında çalışmaya devam ettiği, davacının tarımsal faaliyetine karine teşkil eden SS Turhal ...

Ekicileri Kooperatifinde 20.12.1985 tarihinde ve Yeşilyurt Ziraat Odasında 7.7.2004 tarihinde başlayan kayıtlarının halen devam ettiği, 1994-2008 yıllarının tamamında ... ektiği ve en son 30.4.2009 tarihinde Muammer Türksavul Turhal Şeker Fabrikasına ... ürünü teslim ettiği, 20.12.1991 tarihinde kadastrodan adına tescil edilen tarım arazisi vasfında toplam 10.776,11 m2 yüzölçümünde iki taşınmazının bulunduğu,

kolluk tarafından düzenlenen 26.5.2010 tarihli tutanakta davacının ara vermeksizin 35 yıldır çiftçilik yaptığının belirlendiği ve böylece davacının 1.12.2008-7.8.2009 tarihleri arasında tarımsal faaliyette bulunduğu ve Yasa'nın 4/1-b (4.) alt bendi kapsamında sigortalı sayılması gerektiği,

Yasa'nın 53.maddesine göre bu tarihler arasındaki döneme isabet eden 4/1-a bendi kapsamındaki sigortalı çalışmalarına hukuki değer verilemeyeceği anlaşılmakla davacının 1.12.2008 – 7.8.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b (4.) alt bendi kapsamında (tarımsal faaliyette bulunanlar) sigortalı olmadığına yönelik istemin reddine karar verilerek yaşlılık aylığı koşullarının buna göre belirlenmesi gerektiği halde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının 1.12.2008 – 7.8.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b (4.) alt bendi kapsamında (tarımsal faaliyette bulunanlar) sigortalı olmadığına yönelik istemin reddine karar vermek ve yaşlılık aylığı koşullarını buna göre belirlemekten ibarettir. Mahkemece yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.