Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/4560 K.2012/24193

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davalıya ait işyerinde 1.4.1993-24.3.2004 tarihleri arasında geçen sigortalı hizmetlerinin tespiti ve işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, 1.1.1996-24.3.2004 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 6.6.1997 tarihinde kurum kayıtlarına intikal eden 10.5.1997 tarihli ... Gıda Nak Ltd Şti. tarafından düzenlenen işe giriş bildirgesinin düzenlendiği ve bir kısım çalışmalarının kuruma bildirildiği, nizalı dönemde bildirilen bu çalışmaların 1019140 sicil numaralı ... ... Gıda Hiz. San. Tic. Ltd.Şti, 1008905 sicil numaralı ... Gıda Ltd. Şti ve 1015750 sicil numaralı ... Mobilya Ltd. Şti'nden yapıldığı, dinlenen bordro tanığı Fazlı Yılmaz'ın davacının iddiasını doğrular içerikte beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya ... ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yeterince araştırılmadan ve özellikle davalı işyeri ile birlikte, birbirleri ile bağlantılı ve devamı olduğu iddia edilen şirketler arasındaki hukuki ve organik bağ tespit edilmeden ve yalnızca 2002 ve 2003 yıllarına ait bordrolar dosya arasına alınarak, nizalı dönemin tamamını kapsayacak şekilde bordro tanığı dinlenmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiştir.

Yapılacak ...; Ticaret Sicilinden 1019140 sicil numaralı ... ... Gıda Hiz. San. Tic. Ltd.Şti, 1008905 sicil numaralı ... Gıda Ltd. Şti ve 1015750 sicil numaralı ... Mobilya Ltd. Şti'lerinin tescil tarihleri, adresleri, ortakları ve birbirlerinin devamı olup olmadığı hususları sorularak, nizalı dönemin tamamını kapsar bordrolar celpedilerek, davacının çalışma iddiasına konu dönemin tamamını kapsar biçimde bordro tanıklarını dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurarark tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde,davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.