Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/4575 K.2012/15783

Davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, mahkemenin görevsizliğine karar vermiştir.

Hükmün, davacılar vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava 9.12.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece;Olayın mesai dışında gerçekleşmesi ve yapılan işle ilgisi olmaması nedeniyle iş kazası olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş karar davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar murisinin: Asıl işi inşaat faaliyeti olan davalı ...nin Suudi Arabistan’da üstlendiği baraj inşaatında kepçe operatörü olarak çalıştığı 9.12.2008 tarihinde davalı şirkete ait araçla seyir halinde iken Al Haku karayolunda karşı araç sürücüsü Suudi Arabistan uyruklu Yahya Masuud Al-Hakavinin kullanmakta olduğu araçla çarpışması sonucu öldüğü uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık bu olayın iş kazası olup olmadığı giderek görevli mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 5521 sayılı Yasanın 1.maddesidir. Anılan maddede; işçiyle işveren veya işveren vekili arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde çözümleneceği hükmü öngörülmüştür.

Maddede belirtildiği üzere, İş Mahkemesinin görevli olması için şu iki unsurun birlikte gerçekleşmesi koşuldur. a)Uyuşmazlığın tarafları işçi ve işveren (ya da işveren vekili) olmalıdır. b)Uyuşmazlık iş sözleşmesinden veya İş Kanunundan kaynaklanmalıdır. Mahkemelerin görevi kamu düzeni ile ilgili olup kıyas veya yorum yolu ile genişletilemez yahut değiştirilemez.

Dava nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine yönelik olduğundan davanın bu niteliği dikkate alındığında, davacılar murisinin ölümü ile sonuçlanan olayın iş kazası olması, bunun içinde öncelikle davacılar murisinin davalı işyerindeki çalışmasının hizmet akdine dayalı olması gerekir.

Somut olayda,davacılar murisi ...’ın davalı şirkete ait Suudi Arabistan’da bulunan işyerinde görevli iken 9.12.2008 tarihinde Kurban Bayramın 2.günü görevli makine mühendisi Başar adlı çalışandan izin almak suretiyle şirkete ait araçla araç sürücüsü ... adlı çalışanla birlikte 5 işçinin alışveriş yapmak üzere Sabya ilçesine gitmek üzere ana yola çıktıklarında karşıdan gelen aracın hatalı sollaması sonucu kafa kafaya çarpışmak suretiyle davacıların murisinin ve araç sürücüsü ....,nun öldüğü diğer işçilerin ise yaralandığı;

gerek davacı tanığı anlatımlarından gerekse davalı tanığı anlatımlarından işçilerin zaman zaman şantiyenin ve şantiyede kalan diğer işçilerin ihtiyaçları ve bu arada kendi ihtiyaçlarını karşılamak için şantiye dışına bu şekilde çıktıkları anlaşılmaktadır.Her ne kadar SGK 24.12.2009 tarih ve 105962 İnceleme nolu raporu ile olayın 5510 sayılı Yasanın 13.maddesi uyarınca iş kazası olmadığı tespit edilmiş ise de kazaya uğrayan işçilerin görevli şantiye mühendisinden izin almak suretiyle ve işyerine ait araçla kendi ve diğer işçilerin ihtiyaçları için alışveriş yapmak üzere işyerinden ayrıldıkları sırada gerçekleşen olay 5510 sayılı Yasanın

13.maddesinin c bendi uyarınca sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi sırasında asıl işini yapmaksızın geçen zamanda gerçekleşen olay niteliği ile olay iş kazasıdır.

Bu durumda olayın iş kazası olması ve 5521 sayılı Yasanın 1.maddesi uyarınca davanın işçi ve işveren ardasındaki ihtilaftan kaynaklanması nedeniyle davaya bakma görevi İş Mahkemesine ait olduğundan mahkemenin görevsizliğine ilişkin karar doğru değildir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde, işin esasına girilerek taraf delilleri toplanmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik karaı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir O halde davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.