Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/5302 K.2012/23545

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle, emekli sayılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının ... sicil nolu fırın işletmesi olan işyerinde temizlik ve ... yapma işlerine bakmak suretiyle 02.05.1980 - 31.08.1985 tarihleri arasında, 18631733 nolu işyerinde 1.9.1985- 31.12.1988 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının dahili davalı ... ve ... mirasçılarına ait ... sicil nolu işyerinde 02.05.1980- 31.08.1985 tarihleri arasında asgari ücretle 1829 gün çalıştığının ve bildirilmeyen 1410 gün bulunduğunun ve 186317.33 nolu işyerinde 1.9.1985- 31.12.1988 tarihleri arasında asgari ücretle 1200 gün çalışığı ve bildirilmeyen 1080 gün hizmetinin bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı ... sicil nolu fırın işletmesinin 8.6.1978-31.10.1979, 186317.33 nolu işyerinin 1.10.1980—31.12.1989 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu, uyuşmazlık dönemine ait bordrolarının getirtildiği,davacının SGK’da bildiriminin davalı işyeri tarafından kurum kabulüne göre 2.5.1980 tarihinde yapıldığı, dahili davalı ...'in cevap dilekçesi ve yargılama aşamalarındaki tüm savunmalarında kendisinin ... sicil nolu işyerinin ortaklığından 1980 yılında ayrıldığı bu nedenle aleyhine dava açılmaması gerektiğini savunduğu anlaşılmaktadır

Somut olayda, davacının davaya konu ettiği , dönemlerin bir çoğunun tam olarak primleri yatırılmak suretiyle kuruma bildirildiği, bir kısım çalışmalarının kurumca kayıtlara işlenmediğinin anlaşılması karşısında 186317 sicil nolu işyeri yönünden verilen hüküm yerinde ise de; dahili davalı ..., davacının da eşi olan davalıların murisi ... ile yaptığı adi ortaklığın 30.9.1980 de sona erdiğini, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuş,

temyiz dilekçesine ekli davalı Kurum'un 19.9.1985 tarihli cevabi yazısına dayanmış olup, bu durum karşısında mahkemece evvel emirde bu savunma üzerinde durulup, adi ortaklığa ait vergi dairesindeki kayıtlarda getirtilmek suretiyle davalının husumet def'i değerlendirilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, işin esası bakımından eksik inceleme ile sonuca gidildiği, taraflar arasındaki akrabalık ilişkisi dikkate alınarak, mahkemece zabıta araştırması yapılmak suretiyle belirlenecek komşu işyeri tanıkları dinlenerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak ..., davalı ... sicil nolu işyeri yönünden vergi dairesinden ve kurumdan davalının ne zaman adi ortaklıktan ayrıldığının davacının sigorta primlerinden ne kadar süre ile sorumlu olduğunun tespiti için gerekli yazıları yazmak ve fiili çalışma olgusunun tespiti açısında ise davanın kamu düzenini ilgilendirdiği de dikkate alınarak bu dönemlerde çalışması bulunan komşu işyeri işverenleri ve bu işverenler tarafından çalışmaları Kuruma bildirilen kimseler zabıta marifetiyle belirlenip beyanlarına başvurularak, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum ve davalı ...'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.