Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/6438 K.2011/8721

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren Kurumca, 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği dönemler dışında da (01.01.1997-01.05.1997; 01.01.1998-01.06.1998; 01.01.1999-01.06.1999; 01.01.2000-01.06.2000; 01.01.2001-01.05.2001 ve Ziraat Odasındaki kaydının başladığı tarih olan 28.10.2005-06.07.2010 tarihleri arasında) 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye,

Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda, davacının Kuruma 01.05.1994-31.12.1994. 01.05.1996-31.12.1996. 01.05.1997-31.12.1997. 01.06.1998-31.12.1998. 01.05.1999-31.12.1999. 01.06.2000-31.12.2000.

01.05.2001-31.12.2001 tarihleri arasında ve 06.07.2010 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği, davacının ürün satması nedeniyle ürün bedelinden 20.05.1994 tarihinde ilk ... prim kesintisi yapıldıktan sonra 20.06.1996, 1997,1998,1999,2000 ve 2001 yıllarında da prim kesintisi yapıldığı, 28.10.2005 tarihinden itibaren Ziraat Odası'na kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Tarım ... sigortalılık niteliğini yitirenlerin tarım ... sigortalılığının yeniden başlaması için tescil veya tescil yerine geçen iradi prim ödemesi ya da prim tevkifatı yapılması gerekmektedir. Belirtilen durumlar dışında, tarım ... sigortalılığının ziraat odası kaydı, tarım kredi kooperatifi kaydı, doğrudan gelir desteği ödemelerinden yararlanma, zirai kredi kullanımı ve benzeri nedenlerle kendiliğinden yeniden başlayıp devam etmeyeceği dikkate alınmalıdır.

Bu husus, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71, 03.10.2007 gün ve E:2007/10-658, K:2007/71. 28.11.2007 gün ve E:2007/10-907, K:2007/893 ve 25.02.2009 ve E:2009/21-39, K:2009/92 sayılı kararlarında da benimsenmiş bulunmaktadır.

Mahkemece, prim kesintisinin bulunduğu 01.01.1997- 01.05.1997; 01.01.1998 -01.06.1998; 01.01.1999- 01.06.1999; 01.01.2000- 01.06.2000; 01.01.2001 -01.05.2001 tarihleri arasında verilen tespit kararı yerinde ise de; 28.10.2005 -06.07.2010 tarihleri arasında prim kesintisinin ya da iradi prim ödemesinin bulunmadığı, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtların olmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı, dolayısı ile davacının tarım ... sigortalılık süresi 31.12.2001 tarihinde sona erdiği halde, 28.10.2005 tarihinde başlayan ziraat odası kaydına dayalı olarak yeniden tarım ... sigortalılığının başlatılarak, 28.10.2005-06.07.2010 tarihleri arasında da tarım ... sigortalısı kabul edilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

Yapılacak iş, varsa davacıya 28.10.2005 tarihinden itibaren ürün sattığı kişi veya kuruluşları açıklattırmak, bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden kesinti yapılıp yapılmadığını sormak, varsa belgelerini getirtmek, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olan tarım satış kooperatifleri ve birlikleri, tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri, ... Kooperatifleri ile birliği, .... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankalar gibi kuruluşların belge ve kayıtlarını istemek verilecek cevaplara göre ve 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtildiği üzere tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca ulaşmaktır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucunda davacının 28.10.2005-06.07.2010 tarihleri arasında da tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.