Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/648 K.2012/17469

Davacı murisi, ...'den dolayı maluliyet almaya hak kazandığının tespitiyle, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacıya eşi olan muris ...' den dolayı maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı murisinin 11/12/1977-06/08/1982 tarihleri arası muhtarlık görevinden dolayı 19/07/1985-15/09/1993 tarihleri arası vergi kaydından dolayı toplam 12 yıl 9 ay 21 gün, 1479 sayılı yasaya tabi zorunlu sigortalılığı bulunduğu, 16/09/1993 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamında Erzurum menzil soğuk hava deposu isimli işyerinde işe girdiği ve işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesinin 08/12/1993 tarihli müracaatına istinaden 18/01/1994 tarihli raporda koroner hastalığının bulunduğu,

yine aynı hastanenin 24/08/1994 tarihli raporunda bu tarihten itibaren çalışamaz durumda olduğunun belirtildiği, davacının malüliyet aylığı talebinin Sağlık İşleri Daire başkanlığınca reddedildiği, Yüksek Sağlık Kurulunun 16/10/2001 tarihli kararında malüliyeti gerektiren hastalık ve arızası ile işe girdiğinden 506 sayılı Yasanın 53 maddesinde düzenlenen malüliyet sigortası yardımlarından faydalanamayacağının belirtildiği,

Adli Tıp Üçüncü İhtisas Dairesinin 25/12/2009 tarihli kararında beden çalışma gücünü 2/3 oranında kaybettiği, meslekte çalışma gücünü % 70 oranında kaybetmiş sayılacağı, klinik bulguları itibariyle malüliyetin 16/09/1993 tarihine teşmil ettirilebileceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır

Mahkemece verilen 07/11/2003 günlü karar, Dairemize ait 18/03/2004 gün ve 2003/11990 E 2004/2602 sayılı ilamı ile sigortalının ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığı 16/09/1993 tarihinde malül sayılmayı gerektirecek derecede hasta olup olmadığının tespit edilmek üzere Adli Tıp Kurumundan rapor alınması için bozulduğu, ancak davanın takip edilmemesi üzerine mahkemece 02/04/2008 tarihinde HUMK'un 409. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacının yeniden dava açması üzerine mahkemece bozma kararında belirtildiği üzere Adli tıp Kurumundan rapor aldırılarak ve raporda işe girdiği tarihte malül olduğunun belirtilmesi üzerine davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 29.07.2003 tarihinden önce yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 53 maddesinde; çalışma gücünün en az 2/3’ünü yitirdiği tespit edilen veya çalışma gücünün en az 2/3’ünü yitirmiş durumda sayılmayanlardan 34. md. gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum Sağlık Kurullarınca düzenlenecek raporlarda çalışabilir durumda olmadığı belirtilenlere malül aylığı bağlanacağı,

29.07.2003 tarihinden sonra yürürlüğe giren 506 sayılı Yasa'nın 53.maddesinde;

1- a) Kurum hastanelerince düzenlenecek usulüne uygun sağlık kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,

b) 34 üncü madde gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca düzenlenecek usulüne uygun rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,

c) İş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını yitirdiği,

Kurumca tespit edilen sigortalı malullük sigortası bakımından malul sayılacağı

5510 sayılı Yasanın 25. maddesinde ise Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60'ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûl sayılacağı, hükümleri düzenlenmiştir.

Somut olayda, mahkemece davacı murisinin 506 sayılı Yasa kapsamında işe girdiği 16/09/1993 tarihinde malül olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilerek, murisin 12/11/1977 tarihinde başlayan toplam 12 yıl 9 ay 21 gün olan 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalılığı dikkate alınmamıştır.

Dosya kapsamından davacı murisinin 506 sayılı yasaya tabi çalışmaya başladığı 16/09/1993 tarihinde malül olduğu adli Tıp Kurumu raporu ile tespit edilmiş ise de bu tarihten önce 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu esnaf ... sigortalılığı bulunmaktadır. Dolayısıyla, malüliyet aylığı yönünden 1479 sayılı Yasaya tabi hizmetlerin de dikkate alınması gerekmektedir.

Ayrıca Dairemizce verilen bozma kararı sonrasında davanın takip edilmemesi üzerine mahkemece HUMK'un 409/son maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi nedeniyle bozma kararı taraflar açısından kazanılmış hak oluşturmamaktadır.

Yapılacak iş; davacı murisinin 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının başladığı 12/11/1977 tarihinde malul sayılacak durumda olup olmadığını tespit etmek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.