Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/6658 K.2011/11038

Davacı,ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulüyle davacının 01.04.1995-16.12.2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğununtespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda, davacının Kuruma tescil edilmemiş olduğu, davacının ürün satması nedeniyle ürün bedelinden 30.03.1995 tarihinde ilk ... prim kesintisi yapıldıktan sonra Kırşehir Şeker Fabrikası'nın 21.12.2010 tarihli yazısına göre ay ve günü belirtilmiş olmamakla birlikte, 1997, 2002,2003,2004 ve 2005 kesinti dönemlerinde ve TMO'nce de 17.07.2001 tarihinde ve ...

Şeker Fabrikasınca da 30.04.2010 tarihinden itibaren prim kesintisi yapıldığı, 2010 yılından itibaren Ziraat Odası'na, 2009 yılından itibaren de ... Ekicileri Kooperatifi'nde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece ihtilaflı dönemde, kesinti tarihlerinin ay ve günü ile belirli olduğu 01.04.1995-31.12.1995 ve 01.08.2001-31.12.2001 ve 01.05.2010-16.12.2010 (dava tarihi) tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de; kesinti tarihleri ay ve günü ile belirli olmayan, prim kesintisinin bulunmadığı, tarımsal faaliyetin de kanıtlanamadığı diğer dönemlere ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak verilmiştir.

Yapılacak iş, 1997, 2002,2003,2004 ve 2005 kesinti dönemlerinde yapılan kesintilerin ay ve günü ile tam tarihleri Kırşehir Şeker Fabrikasından sorulup belirlendikten sonra, tarımsal faaliyetin kesintisiz olup olmadığı ve tespitin kesintiyi takip eden ay başı itibariyle yapılacağı da gözetilerek,

davacıya ihtilaf konusu olan ve prim kesintisinin bulunmadığı diğer yıllarda varsa, ürün satışı yaptığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak bu kişi, kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, Tarım Satış Kooperatifi ile başkaca zirai amaçlı kooperatiflerde kaydının bulunup bulunmadığının araştırılarak, bulunması halinde kayıt tarihlerini gösteren belgeleri getirtmek ve varsa zirai amaçlı banka kredisi kullanıp kullanmadığının araştırılıp ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.