Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/7008 K.2011/10730

Davacı, zorunlu SSK.'lı çalışmaları dışında, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 28.02.2005 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihten itibaren 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler haricinde 28.02.2005 tarihine kadar olan sürede 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.05.1997-28.02.2005 tarihleri arasında 2002 yılında geçen 132 günlük 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaları dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine, karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Öte yandan Tarım ... sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir.

Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak Kuruma yeniden müracaatın bulunması veya Tarım ... sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71.

11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının Tarım ... sigortalısı olarak tescilinin bulunmadığı, ilk kez, nisan 1997 de prim tevkifatı yapıldığı, takip eden yıllarda 1998, 1999 ve 2000 yıllarında da tevkifatın yapıldığı, Yatağan ziraat odası kaydının Kuruma verilen İB formuna göre 01.01.1993 tarihinde Yatağan Ziraat Odasının cevap yazısına göre ise ziraat odası üyeliğinin bulunmadığının bildirildiği, tarım kredi kooperatifi kaydı bulunmadığı, davacının tespitini istediği dönem ile çakışan 01.03.2004-10.10.2005 tarihleri arasında 1 yıl 7 ay 9 gün 1479 sayılı Yasa kapsamında Esnaf ... sigortalılığı, 2002 yılında ise 132 gün 506 sayılı Yasaya tabi çalışmalarının bulunduğu ve primlerinin ödendiği, anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının ilk prim tevkifatının yapıldığı tarihi takip eden ay başı olan 01.05.1997 tarihinden itibaren son kesintinin yapıldığı yıl sonu olan 31.12.2001 tarihine kadar verilen tespit kararı yerindedir.

Bu tarihten sonraki dönem için davacının tarımsal faaliyetini ısbatlayan oluşturan ziraat Odası kaydının başlangıç tarihi ile ilgili 01.01.1993 mü yoksa üyeliğinin bulunmadığı hakkında çelişkili iki belge bulunduğundan ziraat odası kaydının başlangıç tarihi ile ilgili çelişki giderilmeden 01.01.1993 kabul edilerek tespit kararı verimlisi doğru değildir.

Kabule göre de davacının tespit kararı verilen dönemde 01.03.2004-10.10.2005 tarihleri arasında 1 yıl 7 ay 9 gün uzun süreli 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalılığının bulunması nedeni ile uzun süreli ... sigortalılığı sona erdikten sonra, prim ödemesi veya tevkifatı bulunmadığı anlaşıldığından 29.02.2004 tarihinden sonraki süreler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Yapılacak iş davacının yatağan ziraat odası üyelik başlangıç tarihi ile ilgili çelişkiyi gidermek, ziraat Odası kaydının 01.01.1993 tarihinde başladığının anlaşılması halinde 01.05.1997-29.02.2004 tarihleri arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılık süreleri dışlanarak tespit kararı vermek, ziraat odası üyeliğinin bulunmadığının anlaşılması halinde ise 01.05.1997-31.12.2001 tarihleri arasında tespit kararı vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.