Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/7519 K.2013/1473

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1982-1989 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacı ...’in davalı ... Belediyesinde 16.06.1983-31.12.1984 tarihleri arası 555 gün ve 01.09.1986-24.04.1989 tarihleri arasında 954 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmaları gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı ... Belediyesince davacı adına düzenlenen 16.06.1983 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinin Kuruma 06.07.1983de intikal ettirildiği; ancak bu işyerinden Kuruma bildirilen sigortalı çalışmalarının bulunmadığı,davacının belediyede şöförlük yaptığını beyan ettiği, 1982/2.döneminden 1989/2.dönemine kadar davalı belediyeye ait bordrolarda davacı adına rastlanmadığı, yargılama safhasında dinlenen tanıkların hiçbirinin bordro tanığı olmadığı,

davacı tarafından davalı işverenlik aleyhine bir kısım işçilik alacaklarını teminen Kurtalan Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin 1989/64 esasına kayden dava açıldığı,davacının davalı işverenlik emrinde 16.06.1983-24.04.1989 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmek suretiyle bir kısım işçilik alacaklarını TİS üzerinden hesaplanmak üzere davacıya ödenmesine 31.08.1990 tarihli karar ile hükmedildiği veanılan bu kararın Y.9.H.D'nin 26.03.1991 tarihli kararı ile onandığı anlaşılmaktadır.Ancak şu bilinmelidir ki işçilik haklarına ilişkin olarak kesinleşen hüküm, hizmet tespiti davasında sadece kuvvetli delil olarak değerlendirilmektedir.

Uyuşmazlık, davacının 1982 -1989 yılları arasında davalı işyerinde geçtiğini iddia ettiği çalışmalarına ilişkin olup davalı işyerinin kamu kuruluşuna ait olduğu da gözetildiğinde davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş;davalı belediyede uyuşmazlık konusu dönemde kayıtlı çalışanların ve yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişilerin araştırılıp tesbit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı ücretlerin kayıt dışı kalıp kalmadığı kalmışsa nedeni yönünde yöntemince beyanlarını almak,davacının hangi araçta çalıştığı sorularak beyanlara göre bahse konu aracın gerçekten var olup olmadığı,davacının ehliyetinin olup olmadığı da araştırılarak gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.