Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/7804 K.2011/8188

Davacı, 29.09.1994-31.05.2004 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, 29.9.1994-31.5.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece istemin kısmen kabulüyle davacının 1.10.1994-31.5.2004 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın Geçici 5. maddesinde bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için bu Kanuna göre yapılacak toptan ödemelerin, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki hizmet sürelerine ait bölümü, bu Kanunla bazı maddeleri yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre bu Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla hesaplanarak,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile toptan ödemenin yapılmasına ilişkin yazılı istek tarihine kadar geçen yıllar için her yılın güncelleme katsayısı ile çarpılarak bulunan tutar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki süreler için bu Kanuna göre hesaplanan toptan ödeme tutarına ilâve edilerek ödenir.

Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce toptan ödeme yapılarak tasfiye edilen hizmetlerin 31 inci, 36 ncı ve 41 inci maddelere göre ihyasında veya borçlanılmasında, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunla bazı maddeleri yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarı, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile ihya talebine ilişkin yazılı istek tarihi arasında geçen yıllar için,

her yılın güncelleme katsayısı ile çarpılarak bulunan değeri dikkate alınır.” yine aynı Yasa'nın yaşlılık toptan ödemesi ve ihya başlıklı 31. maddesinde de “Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan veya işyerini kapatan ve yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli yaş şartını doldurduğu halde malûllük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalıya, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında ise kendi adına bildirilen, (b) bendi kapsamında ise ödediği malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin her yıla ait tutarı,

primin ait olduğu yıldan itibaren yazılı istek tarihine kadar geçen yıllar için, her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek toptan ödeme şeklinde verilir. Bu Kanun veya bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre toptan ödeme yapılarak hizmetleri tasfiye edilmiş bulunanlardan, yeniden bu Kanuna tâbi olarak yahut bu Kanunla yürürlükten

kaldırılmış kanunlara göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olanlar, yazılı olarak müracaat etmeleri halinde, aldıkları toptan ödemenin ödeme tarihi ile yazılı istek tarihi arasında geçen yıllar için her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan tutarını talep tarihini takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri halinde, bu hizmetler ihya edilerek bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınır” hükmü getirilmiştir.

Yapılan incelemede, davacının ilk prim kesintisinin 29.9.1994 tarihinde yapıldığı, Kurumca davacının 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 ve 2001 yıllarındaki prim kesintilerinin kendisine iade edildiğinin bildirildiği, 2003 yılı kesintisine rastlanmadığı, 2004/5. ay ve 2006, 2007, 2008, 2009 yıllarında kesintilerinin devam ettiğinin bildirildiği, 1.6.2004 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım ... sigortalılık tescilinin yapıldığı, 30.5.2006 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu, tarım kredi kooperatifine kayıtlı olmadığı, tarımsal kredi kullanmadığı, adına kayıtlı tarım arazisinin bulunmadığı görülmektedir.

Somut olayda; davacıdan yapılan 1994-2001(dahil) yılları arası prim kesintilerinin iade edildiği Kurumca belirtilmesine rağmen, açıkça iade tarihi ve dayanak belgeleri araştırılmamış, gerçekten iade varsa davacıya önel verilip Kuruma başvurup kesinti yoluyla ödenen primlerin ihyası sağlanmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan kabule göre de; istemin kısmen kabulüne karar verildiği halde reddedilen kısım yönünden davalı Kurum yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; 31.12.2009 tarihli Kurum yazısında belirtilen 1994-2001 (dahil) yılları arası primlerinin iadesinin ne zaman yapıldığının ve varsa buna dair belgelerinin ilgili Kurumdan istemek, gerçekten iade yapılmışsa davacıya önel verilerek Kuruma başvurması ve söz konusu kesintiler yoluyla ödenen tarım ... primlerinin ihyası sağlanarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.