Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2011/8423 K.2011/9425

Davacı, 1.1.1987-31.12.2010 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 01.01.1987-31.12.2010 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 6111 sayılı Yasa gerğince Kuruma olan borçlarını yapılandırma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.1987-25.11.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna tabi Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, 26.11.2004-31.12.2010 tarihleri arasındaki döneme yönelik isteminin reddine, 6111 sayılı Yasa'dan yararlanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının, 30.12.1986 tarihinde Kurum kayıtlarına giren "Tarım Sigortalılığı ...'a Giriş Bildirgesi" ne göre tarımsal faaliyeti bulunduğuna yönelik mahalle muhtarının beyanı doğrultusunda 01.01.1987 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi Tarım ... sigortalısı olarak re'sen kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 25.11.2004 tarihinde işi bırakma formunu Kuruma sunması üzerine davacının tarım ... sigortalılığının tescil tarihi itibariyle iptal edildiği, işi bırakma formunda mahalle muhtarı ... imzasıyla "Hiçbir tarımsal faaliyette bulunmamıştır" kaydının bulunduğu,

davacıdan ürün teslimi nedeniyle prim kesintisi yapılmadığı gibi prim ödemesinin de bulunmadığı, 2926 sayılı Yasa'nın 10.maddesine göre tarımsal faaliyetine karine sayılan herhangi bir kaydının bulunmadığı, tanık olarak dinlenen mahalle muhtarı ...'nın davacının maddi durumunun iyi olmaması nedeniyle prim borcu doğmaması için 25.11.2004 tarihli formu imzaladığını beyan ettiği ancak bu kişinin imzasını da taşıyan kolluk araştırma tutanağında davacının tarım ve hayvancılık yapmadığı, inşaatlarda sıvacılık ve amelelik yaptığının belirtildiği,

mahkemece adı geçen muhtar ile mahalle ihtiyar heyeti üyesi iki kişinin tanık olarak dinlendiği ve davacının geçimini çiftçilik ile sağladığı ve işi bırakma formunu Kuruma sunduğu 25.11.2004 tarihine kadar aralıksız tarımsal faaliyette bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.1987-25.11.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mülga 2926 sayılı Yasa'nın 2.maddesinin 1.fıkrasına göre " Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3 üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar." Yasa'nın

3.maddesinin ( b ) bendine göre tarımsal faaliyette bulunanlar tabiri; kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, ... ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları ifade etmektedir.

Öte yandan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık zorunlu olup bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Yasa'nın 2.maddesine göre sigortalı sayılanların, sigortalı hak ve yükümlülüğünü ortadan kaldırmak amacıyla Kuruma sundukları dilekçe ve belgelere hukuki değer verilemez.

Somut olayda, davacı, Kuruma sunduğu 25.11.2004 tarihli işi bırakma formu ile sigortalı kayıt ve tescilinin yapıldığı 01.01.1987 tarihinden itibaren tarımsal faaliyeti bulunmadığını belirterek sigortalı kayıt ve tescilinin iptalini istemiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 3.maddesinin ( b ) bendine göre davacının tescil tarihi ve sonrasında tarımsal faaliyetinin bulunduğunun belirlenmesi halinde 2926 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı kabul edilmesi gerektiği ve 25.11.2004 tarihli işi bırakma formuna hukuki değer verilemeyeceği açık ise de dosya kapsamında davacının tarımsal faaliyetinin yeterli ve gerekli bir araştırma ile hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

25.11.2004 tarihli işi bırakma formunda muhtar ... imzasıyla "Hiçbir tarımsal faaliyette bulunmamıştır" kaydının bulunduğu ancak adı geçen kişinin tanık olarak alınan beyanında davacının maddi durumunun iyi olmaması nedeniyle prim borcu doğmaması için 25.11.2004 tarihli formu imzaladığını söylediği, bu kişinin imzasını da taşıyan kolluk araştırma tutanağında ise davacının tarım ve hayvancılık yapmadığı, inşaatlarda sıvacılık ve amelelik yaptığının belirtildiği, mahkemece tanığın beyanı ile belgeler arasındaki çelişkinin tanıktan sorulmak suretiyle giderilmediği,

diğer ihtiyar heyeti üyeleri ile kolluk araştırması ile belirlenecek kamu tanıklarının dinlenmediği, davacının dava konusu dönemde muhtarlık kayıtlarına göre nerede ikamet ettiği, geçimini tarımsal faaliyetten elde ettiği gelir ile sağlayıp sağlamadığı ve tarımsal faaliyeti bulunmayan dönemlerde geçimini ne şekilde sağladığının yeterince araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak ..., tanık ...'yı dinlenerek duruşmada alınan beyanı ile işi bırakma formu ve kolluk tutanağı arasındaki çelişkiyi gidermek, diğer ihtiyar heyeti üyelerini ile kolluk araştırması ile belirlenecek kamu tanıklarını dinlemek, davacının dava konusu dönemde muhtarlık kayıtlarına göre nerede ikamet ettiğini, geçimini tarımsal faaliyetten elde ettiği gelir ile sağlayıp sağlamadığını ve tarımsal faaliyeti bulunmayan dönemlerde geçimini ne şekilde sağladığını araştırmak,

davacının kararı temyiz etmediği de gözetilerek 01.01.1987-25.11.2004 tarihleri arasında davacının zorunlu sigortalılık koşulu olan tarımsal faaliyetini hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.