Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/10202 K.2012/10322

Davacı, işe giriş tarihinin 01/06/1982 ve sigortalılık başlangıcının 01/09/1982 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava ,davacının işe giriş tarihinin 1.6.1982 ve sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu tarih olan 1.9.1982 tarihi olduğunun tespitine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olan 1.9.1982 olarak tespiti ile davacının taleple bağlı kalınarak davalı işyerinde 1.6.1982 tarihinde bir gün süre ile hizmet akdi ve asgari ücret karşılığı çalıştığına karar verilmişse de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Uyuşmazlık somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın 5510 sayılı Yasanın 4/1-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Yasanın Geçici 7.maddesi hükmü gözetildiğinde, somut uyuşmazlığın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79. maddesidir.

506 sayılı Yasanın 79/10 maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge veya yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen bilmesi gereken komşu iş yerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.Bu yön,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572 ,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578,10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olaya gelince, davacı adına 1.6.1982 tarihinde işe girişi gösteren işe giriş bildirgesi süresi içinde düzenlenip Kuruma verilmişse de mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı ile ilgili olarak komşu işyeri tanığı olup olmadığı araştırılmadan karar verilmiştir.

Yapılacak iş; ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 28.09.2010 tarihli yazısında dönem bordrolarının verilmediği bildirilmiş olduğundan ve dinlenen tanıklar ..., ..., ..., ... davacı ile birlikte çalıştıklarını belirttiğinden bu tanıklara ilişkin sigorta sicil dosyalarının getirtmek,ayrıca davalı şirketin İstanbul Ticaret Sicil Memurluğundan tespit edilecek adresine müzekkere yazarak davacının ve dinlenen davacı tanıklarının çalışmalarına ilişkin tüm bilgi ve belgeleri celbetmek, SGK ilgili il müdürlüğünden gerekirse zabıta,

Vergi dairesi ve Meslek Odası aracılığıyla ve Muhtarlık marifetiyle giriş bildirgesinin verildiği iş yerine o tarihte komşu olan diğer iş yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının, yoksa işyeri sahiplerinin araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2,6,9 ve 79/10 maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir..

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.