Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/10210 K.2012/14040

Davacı, kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren faiziyle tahsiline, aylığın kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptalinin iptaline, tahakkuk ettirilen borçlar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının boşandığı eski eşiyle birlikte yaşamaya devam etmesi ve muvazaalı boşanmış olması sebebiyle babasından almakta olduğu yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile tahakkuk ettirilecek borçlar sebebi ile borçlu olmadığının tespiti ve almakta olduğu ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren faizi ile birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, tespit yapılan tarihteki kayıt ve tutanakların davacı ile eşinin birlikte yaşadığını ortaya koyduğu, bu haliyle kurum işleminin hukuka uygun olduğu, davalı SGK'ca yapılan tespit tarihinden önce davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarına dair hukuken kabul edilebilir ayrı bir tespit bulunmadığından SGK'nın önceki ödemeleri yersiz saymasının ve iade istemesinin doğru olmadığı,

5510 sayılı yasanın 56/3-son maddesinde yer alan “bu kişilere ödenmiş olan tutarlar 96. madde hükümlerine göre geri alınır” hükmünün birlikte yaşama durumunun tespitinden sonra ödenen gelirlere ilişkin olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ile eski kocasının birlikte yaşama durumunun SGK tarafından tespitinden önceki dönemlere ilişkin davacının borcunun olmadığının tespiti ile davalı kurumun 11/11/2010 tarihli yersiz ödemenin geri istenmesine ilişkin işleminin iptali yönündeki talebin kabulüne, SGK'nın işleminin bu yönden iptaline,

ölüm aylığının yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların ödenmesine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hakkında verilen boşanma kararı 25/01/2006 tarihinde kesinleşen davacıya 2004 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle 24/10/2008 tarihi itibariyle kesilerek, 24/10/2008-23/01/2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk işleminin tesis edildiği anlaşılmakta olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda istem kısmen hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 56. maddesidir.

Somut olayda, davacı Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/01/2006 tarih ve 2005/840 E, 2006/14 K. sayılı ilamıyla anlaşmalı olarak boşanmıştır ve karar 25/01/2006 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıya babası nedeniyle 5434 sayılı Kanunun 66, 75 ve devamı maddeleri uyarınca yetim aylığı bağlanmıştır. 11/11/2010 tarihli kontrol memuru raporunda yer alan, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayarak Kurumdan haksız menfaat temin ettiği yönündeki tespit üzerine yetim aylığı kesilerek, Kurumca, kanunun yürürlüğe girdiği 01/10/2008 tarihinden sonra, 24/10/2008 sonrası ödemeler borç kaydedilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 59/2. maddesinde “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyada bulunan kolluk araştırması sonucunda davacı ve eşinin ....., ...Cad. No 40/3 adresinde birlikte yaşadıklarının tespit edilmiş olması, yine dosyada bulunan yerleşim yeri belgelerinden davacı ve eski eşinin farklı adreslerde oturmakta oldukları anlaşılmakta ise de dava tarihi itibariyle alınan bu belgelerin geçmişe yönelik tespit sayılamayacağı, 11/11/2010 tarihli SGK Kontrol Memuru Raporunun ekinde bulunan İlçe

Emniyet Müdürlüğü tarafından tutulan tutanakta davacı ve eski eşinin... Mah. ...Cad. No 40/3 adresinde birlikte yaşadıklarının tespit edildiğinin bildirilmiş olması, söz konusu raporda davacı ve eski eşinin aynı adreste birlikte yaşamaya devam ettiklerinin bildirilmiş olması göz önüne alındığında davacı ve boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşamaya devam ettikleri mahkeme kararında da belirtildiği üzere sabittir.

5510 sayılı yasının 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerli olup Kontrol Memuru Raporunun aksi ispat edilememiştir. Ayrıca 11/11/2010 tarihli SGK Kontrol Memuru Raporu ile yapılan tespit boşanma tarihi olan 25/01/2006 tarihinden tespit tarihi olan 11/11/2010 tarihine kadar davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarına karine niteliğindedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; 1- Davacı ve boşandığı eşinin boşanmadan sonra birlikte yaşamaya devam ettikleri anlaşıldığından davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2- Davalı Kurum vekilinin temyizine gelince; yukarıda açıklanan nedenlerle Davacı ve boşandığı eşinin boşanmadan sonra birlikte yaşamaya devam ettikleri anlaşıldığından davanın tümüyle reddi gerekirken mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.