Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/10839 K.2012/12826

Davacı, 08/06/1995-30/06/2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının 1995 yılından 30.06.2011 tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.07.1995 – 31.12.1995, 01.07.2001 – 31.05.2004, 01.05.2006 – 30.06.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının teslim ettiği ürünlerden Haziran 1995'ten Mayıs 2005'e kadar 1996,1997,1998 ve 2000 yılları hariç kesinti yapıldığı, ayrıca 2006-2009 yılları arasında davacının ürün teslimi bulunduğu, davacının 17.04.2010 tarihinden beri devam eden ziraat odası kaydı bulunduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı, 2009-2011 yılları arası Çiftçi kayıt Sisteminde kayıtlı olduğu, davalı Kurum tarafından 01.06.2004 – 31.12.2005 ve 17.04.2010 – 13.05.2010 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir. Tarım ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım ... sigortalılığının bulunup bulunmadığı,

kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.

Somut olayda; davacının teslim ettiği ürünlerden ilk prim kesintisinin yapıldığı Haziran 1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.07.1995 tarihi itibari ile sigortalılığın başlatılması doğru ise yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılmadan 01.01.1996 – 30.09.1999 dönemi için talebin reddedilmesi, ayrıca davacının prim kesintileri ve ürün teslim tarihleri arasındaki birkaç yıllık boşluğun tarım faaliyetinin sürekliliğini etkilemeyeceği göz ardı edilerek karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının 01.07.1995 – 31.12.1995, 01.10.1999 – 31.05.2004 ve 01.01.2006 – 16.04.2010 ve 14.05.2010 – 30.06.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun kabulüne karar verilerek 01.01.1996 – 30.09.1999 tarihleri arasında ise yukarıda belirtilen hususlar ışığında araştırma yaparak toplanacak delillere göre sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.