Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/12269 K.2012/11927

Davacı, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, iş kazası sonucu ölen işçinin mirasçılarının maddi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine ve dava dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde görevli ve yetkili Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, görevli mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

İş Mahkemelerinin görevi 5521 sayılı Yasanın 1.maddesi ile düzenlenmiştir. Anılan maddede; işçiyle işveren veya işveren vekili arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde çözümleneceği hükmü öngörülmüştür. Madde de belirtildiği üzere, İş Mahkemesinin görevli olabilmesi için uyuşmazlığın taraflarının işçi ve işveren veya işveren vekili olması, uyuşmazlığın iş sözleşmesinden veya İş kanunundan kaynaklanması koşuldur.

Diğer yandan, 05.12.1977 tarih, 4/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi mahkemelerin görevi kamu düzeni ile ilgili olup kıyas veya yorum yolu ile genişletilmesi veya değiştirilmesi mümkün değildir. İş Mahkemeleri özel kanunla kurulmuş olup görevleri istisnai nitelik taşıdığından 5521 sayılı Yasa'da sınırlı olarak sayılmış dava ve uyuşmazlıklar ile diğer yasaların İş Mahkemelerini görevlendirdiği dava ve işler dışındaki dava ve işlere İş Mahkemelerinde bakılamaz.

İş kazasında, işveren dışında başka sorumlular varsa, işveren ile birlikte bu kişiler aleyhine de dava açılması durumunda dava yine İş Mahkemelerinde görülür.

İş kazasında, yalnızca işveren ve vekili dışındaki kişiler dava edilirse İş Mahkemeleri görevli değildir.

Somut olayda, davalılardan ... ve ...'e ait iki katlı yapının dış cephe boyasını yapmakta iken ... akımına kapılarak ölen işçi ... ile davalılar arasında hizmet sözleşmesi bulunmadığı, ölen işçinin istisna sözleşmesi gereğince edimini yerine getirirken kaza geçirdiği, taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunmadığı ve bu nedenle de eldeki davanın İş Mahkemesinde görülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde görevsizlik karar verilmiş ise de davacının aynı mahkemenin 2012/2 Esas sırasında kayıtlı davada “İş Kazasının Tespiti” istemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır.

Bu dava sonucunda olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesi halinde yargılamanın İş Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden mahkemece bu davanın sonuçlanmasının bekletici mesele yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de, birden fazla davalı hakkındaki görevsizlik kararının ortak bir gerekçeye dayanması ve delillerin toplanmasına ilişkin ara karar gereği yerine getirilmeden karar verilmesi nedeniyle yarı oranında ve davalıların tamamı için tek avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken her bir davalı için tam ve ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmedilmesi de doğru değildir. Yapılacak iş, aynı mahkemenin 2012/2 Esas sırasında kayıtlı “İş Kazasının Tespiti” istemiyle açılan davanın sonucuna göre görevli mahkemeyi belirlemekten ibarettir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.