Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/12296 K.2012/19196

Davacılar, murisinin, davalılardan işverene ait işyerinde 04/04/2000-05/02/2006 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacılar murisinin 04.04.2000-05.02.2006 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece Dairemizin bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulü ile davacılar murisinin davalı işyerinde 04.04.2000-08.05.2000, 19.03.2003-16.09.2003, 08.11.2003-05.02.2006 tarihleri arasında (SSK ya bildirilen 23 günlük süre dışlanmak suretiyle) 954 gün sigortalı çalışmasının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile davacılar murisinin 03.05.2000 -22.05.2001 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tesbitine, fazla istemin reddine ilişkin olarak verilen 15.05.2008 tarihli karar Dairemize ait 08.10.2009 gün ve 2008/13782 Esas, 2009/12526 Karar sayılı ilam ile, "Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacılar murisinin 04.04.2000 tarihinde davalı işyerinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin 04.04.2000 tarihinde Kuruma verildiği,

davalı işyerinin 01.05.1993 tarihinde kanun kapsamına alındığı,04.04.2000-08.05.2000 tarihleri arasında 2000/1.dönemde 26 gün, 2000/2.dönemde 8 gün olmak üzere toplam 34 gün davalı işyerinden çalışmasının bildirildiği, 20.02.2003-13.03.2003 ve 17.09.2003-07.11.2003 tarihleri arasında davadışı işyerlerinde çalışmalarının bulunduğu, 22.05.2001-22.11.2002 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı, dönem bordrolarının getirtilmediği, komşu işyeri araştırması yapılmadığı, dinlenen tanıkların bordro tanığı olup olmadıklarının belli olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği ve davacı murisinin 22.05.2001-22.11.2002 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı da nazara alınarak, davacı murisinin davadışı işyerlerindeki çalışmaları dışında kalan çalışmalar yönünden dönem bordroları getirtilmek suretiyle davacı murisi ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte

işi yapan ve bordrolarına, resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit edip beyanlarına başvurmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir." Nedenlerine dayalı olarak bozulmuştur.

Öncelikle belirtilmelidir ki; 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama “usuli kazanılmış hak” olarak adlandırılır.

Dairemiz bozma ilamına uyulmakla uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılması gerektiği açıktır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, açıklanan şekilde işlem yapılmadığı, davacılar murisinin 04.04.2000 tarihinde davalı işyerinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin 04.04.2000 tarihinde Kuruma verildiği, davalı işyerinin 01.05.1993 tarihinde kanun kapsamına alındığı, 04.04.2000-8.05.2000 tarihleri arasında 2000/1.dönemde 26 gün, 2000/2.dönemde 8 gün olmak üzere toplam 34 gün davalı işyerinden çalışmasının bildirildiği, 20.02.2003-13.03.2003 ve 17.09.2003-07.11.2003 tarihleri arasında davadışı işyerlerinde çalışmalarının bulunduğu,

22.05.2001-22.11.2002 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı ve bu sürelerin dışında kalan 23.11.2002-19.02.2003, 14.03.2003-16.09.2003, 08.11.2003-05.02.2006 tarihleri arasındaki dönem bordrolarının getirtilmediği, komşu işyeri araştırması yapılmadığı, dinlenen tanıkların bu dönemlerin de bordro tanığı olup olmadıklarının belli olmadığı, sadece 09.05.2000-21.05.2001 tarihleri arasındaki çalışmalar yönünden 2000/2., 3. ve 2001/1.2. dönem bordroları getirtilerek,

bu dönemler açısından bordro tanığı olduğu anlaşılan ve ifadesinden davacılar murisinin öz kardeşi olduğu anlaşılan tanık ...'ın tanıklıktan çekinme hakkı hatırlatılmadan dinlendiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği ve davacılar murisinin davalı ve davadışı işyerlerinde çalışmalarının bulunduğu ve askerlik görevini yaptığı süreler dışında kalan 23.11.2002-19.02.2003, 14.03.2003-16.09.2003, 08.11.2003-05.02.2006 tarihlerindeki çalışmalar yönünden dönem bordroları getirtilmek suretiyle davacılar murisi ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına, resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit edip yöntemince beyanlarına başvurmak,

09.05.2000-21.05.2001 tarihleri arasındaki çalışmalar yönünden de dosyada mevcut dönem bordrolarından seçilecek tanık veya tanıkların yöntemince beyanlarına başvurmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.