Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/13107 K.2012/16684

Davacı, Kurumun resen tescil işleminin iptaline, 01/10/2008-27/05/2009 tarihleri arasında 4/1-b (4) alt bendi kapsamında sigortalı olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davalı Kurum'un tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının 01.10.2008 – 27.05.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b(4) maddesi kapsamında sigortalı olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına karar verilmiştir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi gereğince anlaşmazlık; davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulh nedenleriyle delillerin toplanmasına ilişkin ara karar gereğinin yerine getirilmesinden önce giderilirse, tarife hükümleriyle belirlenen ücretin yarısına, karar gereğinin yerine getirilmesinden sonra giderilirse tamamına hükmolunur.

Somut olayda; davacının 04.09.2003 – 27.05.2009 tarihleri arasındaki ... odası kaydı nedeni ile 01.10.2008 tarihinden itibaren davalı Kurum tarafından 5510 sayılı Yasa'nın 4/4 maddesine göre ... ... sigortalısı olarak tescil edildiği, ... odası kaydının sona erdiği 27.05.2009 tarihi itibari ile de sigortalılığının sona erdirildiği, davacının ise 01.10.2008 – 27.05.2010 tarihleri arasındaki ... ... sigortalılığının iptali için dava açtığı, mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen kararın Dairemizce “ Davacının zirai gelirine esas olarak tüm delil ve belgeleri toplayarak Türkiye ...

Odaları Birliği'nden 5510 sayılı Yasa'nın 6/1-(ı) ve Geçici 16. maddesi gözetilerek görüş alıp çıkacak sonuca göre karar verilmesi ” gerektiği belirtilerek bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilen ilk celse davacı vekilinin uyuşmazlığın idari yoldan çözüldüğünü beyan etmesi üzerine mahkemece davalı Kurum'dan uyuşmalığın hangi tarihte ve hangi sebeple çözüldüğünün sorulduğu ve gelen yazı cevabında. 12.05.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan ...

İşlemleri Yönetmeliği'nin Geçici 8. maddesinin 9 numaralı alt bendine göre davacı tarafından 30.06.2010 tarihinde davacı tarafından Kurum'a sunulan muafiyet belgesi gereğince davacının 01.10.2008 tarihinden itibaren başlatılan ... ... sigortalığının iptal edildiğinin bildirildiği, mahkemece davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına ve davanın 25.12.2009 tarihinde açıldığı,

ancak 12.05.2010 tarihli yönetmeliğe göre davacının 30.06.2010 tarihi itibari ile muafiyet belgesi vermesi neticesinde uyuşmazlığın çözümlendiği belirtilerek davacı lehine vekalet ücreti taktirine ve yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar mahkemece; davanın 25.12.2009 tarihinde açılmasına rağmen 12.05.2010 tarihli Yönetmelik'e göre davacının 30.06.2010 tarihi itibari ile muafiyet belgesi vermesi sonucu uyuşmazlığın idari yoldan çözümlendiği belirtilerek davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmişse de davacının daha önce da davalı ...

Odası'ndan aldığı 25.09.2009 tarihli muafiyet belgesini vermiş olduğu, Dairemizce verilin bozma kararında da davacının zirai gelirine esas olarak tüm delil ve belgeleri toplayarak Türkiye ... Odaları Birliği'nden 5510 sayılı Yasa'nın 6/1-(ı) ve Geçici 16. maddesi gözetilerek görüş alıp çıkacak sonuca göre karar verilmesinin bildirildiği, bu itibarla 5510 sayılı Yasa'nın 6/1-(ı) ve Geçici 16. maddeleri gereğince “ tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin ” sigortalı sayılmayacaklarının düzenlenmesi karşısında davalı Kurum'un davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle davacı yararına AAÜT' de düzenlenen avukatlık ücretinin tamamına hükmolunması gerekirken, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve davacı yararına avukatlık ücretine hükmolunmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nın 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.