Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/13289 K.2013/19688

Davacı, 15/09/2004-29/09/2011 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı; 15.09.2004 – 29.09.2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece; davanın kabulü ile davacının 15.10.2003 – 29.09.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Kurum tarafından 01.04.2007 tarihinde tescil edilen davacının sigortalılığının, 26.06.2008 tarihli Tarım İl Müdürlüğü Zirai Gelir Raporunda yıllık tarımsal faaliyeti sonucunda elde ettiği gelirin asgari ücretin altında olduğu bildirildiğinden başlangıç tarihi itibari ile durdurulduğu, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından davacının 2003/Eylül ve 2009/Ağustos tarihlerinde prim kesintilerinin bulunduğunun bildirildiği, davacı vekilinin delil olarak sunduğu belgelerde, davacının sattığı ürünlerden Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığına dair bilgi bulunmadığı,

davacının 16.10.1963 tarihinden beri devam eden kooperatif kaydı ile 13.10.1978 tarihinden beri devam eden ziraat odası kaydı bulunduğu, davalı Kurum kontrol memurunun 15.07.2011 tarihli raporunda; davacının 01.04.2007 tarihinden beri tarımla uğraştığının tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını 2926 sayılı Yasa'nın 5458 sayılı Yasa'nın 15. maddesi ile değişik 4/c maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 6. maddesinin ( ı ) bendi oluşturmaktadır.

2926 sayılı Yasa'nın 4/c maddesinde; yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, 16 yaşından büyükler için tespit edilen asgari ücret tutarından az olduğunu beyan eden veya belgeleyenlerin Yasa kapsamında sigortalı sayılmayacakları düzenlenmiştir.

5510 Sayılı Yasa'nın 6/1-ı maddesinde ise; kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanun'da tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin 4 üncü maddeye

göre sigortalı sayılmayacağı ve 5510 Sayılı Yasa'nın 6/2. maddesinde; birinci fıkranın (ı) bendinin uygulanmasında, ... Odaları Birliği'nin görüşünün alınacağı bildirilmiştir.

Somut olayda; davacının talep tarihinin başlangıcı olan 15.09.2004 tarihi ile davalı Kurum tarafından tescil edildiği tarihe kadar yani 31.03.2007 tarihine kadar davacının tescil talebi, prim kesintisi ve re'sen tescili bulunmadığından söz konusu tarihler arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul edilmesinin mümkün olmadığı göz ardı edilerek, ayrıca davalı Kurum tarafından davacının 01.04.2007 tarihi itibari ile tescil edildiği ve davacının gelirinin asgari ücretin altında olduğundan bahisle sigortalılığının iptal edildiği anlaşılmakla; davacının tarımsal faaliyeti ile elde ettiği aylık gelirin fiili ve gerçek miktarı araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; ziraat odası kaydına göre tarımsal faaliyeti devam eden davacının, sahibi olduğu ve ekip biçtiği tarımsal arazinin yüzülçümü ile bu arazide ne yetiştirdiği kesin bir şekilde belirlendikten sonra, yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, Yasa'da tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olup olmadığını ( 5510 sayılı Yasa'nın geçici 16. maddesinde belirtilen oranlar dikkate alınarak ) konusunda uzman bilirkişi marifetiyle tespit ettirip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de davacı tarafından 15.09.2004 – 29.09.2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi talep edilmişse de talep aşılarak 15.10.2003 – 29.09.2011 tarihleri arasında davacının sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.