Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/13549 K.2013/19695

Davacı, davalı Kurum tarafından gönderilen ödeme emrinin iptaliyle, borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davalı Kurum'un tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2) Dava; dava dışı ... Klubü Derneği'nin prim borçları nedeniyle, adına ödeme emri düzenlenen davacının, spor klubü üyesi olmakla birlikte 27.09.2008 tarihinde istifa ettiğini ve hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek, ödeme emirlerine karşı yaptığı itirazın kabulü ile boçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davalı Kurum'un 2004/15755 takip nolu dosyasına ait ödeme emirleri ile talep edilen borçlardan 01.07.2004 – 12.07.2004 tarihleri arasındaki döneme ait ve 2005/14513 nolu dosyada talep edilen borçlardan 30.09.2004 tarihinden sonraki döneme ait borçlardan, davacının sorumluluğu bulunmadığından açılan davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığının tespitine, davalı Kurum'un 2004/15755 takip nolu dosyası ile 2005/14513 takip nolu dosyaları ile talep edilen borçlardan 12.07.2004 – 30.09.2004 tarihleri arasındaki dönem yönünden sorumluluğu bulunduğundan, açılan davanın reddine, red edilen alacaklar yönünden davacının %10 haksız çıkma tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davaya konu ödeme emirlerinin 13.01.2012 tarihinde düzenlendiği, 2004/15755 numaralı ödeme emrinin; 2004/7-8. aylara ilişkin olduğu ve 7.303,90 TL asıl alacak, 912,60 TL gecikme zammı ve 13.694,19 TL bakiye gecikme zammı bulunduğu, 2004/15713 numaralı ödeme emrinin; 2004/9-10. aylara ilişkin olduğu ve 9.246,90 TL asıl alacak, 2.873,60 TL gecikme zammı ve 14.594,78 TL bakiye gecikme zammı bulunduğu, dosyada mevcut “... Kulübü'nün 12.07.2004 Tarihinde Yapılan Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı” başlıklı el yazısı ile yazılmış belgede; davacının yönetim kuruluna seçildiğinin yazmakta olduğu, ancak davacının imzasının bulunmadığı,

ayrıca aynı tarihli genel kurul sonuç bildiriminde de davacının adı bulunmakla birlikte imzasının bulunmadığı, davacının 27.09.2004 tarihinde noterden spor kulübüne gönderdiği istifaname ile istifa ettiği, istifanamenin 30.09.2004 tarihinde spor klubü yetkilisine tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın, yasal dayanaklarından olan 506 Sayılı Kanun'un 80. Maddesinde; sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın aynı maddenin 1. fıkrasında belirtilen süre içinde tahakkuk ve tediye etmeyen Kamu Kurum ve Kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli Kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzel kişiliğe haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri Kuruma karşı işverenler ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu kılınmışlardır.

Ancak bu sorumluluk görevde bulunulan süre içinde doğan prim borcu ile sınırlı olup ayrıca söz konusu sorumluluk şartlarının doğması için davacının ilgili kulübün yönetim kurulu üyesi olması ve yönetim kurulu kararına göre tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunması ve prim borcunun haklı bir sebep olmaksızın ödenmemiş olması gerekir. Öte yandan 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesi de benzer bir düzenlemeyi içermektedir.

Yine 506 Sayılı Kanun'un 80. maddesi hükmünde, Kurum'un süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 Sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. 6183 Sayılı Kanun'un 25.05.1995 tarih ve 4108 Sayılı Kanun'un 11. maddesi ile değişik mükerrer 35. maddesi hükmüne göre de; Kurum'un, işveren tüzel kişilerde olan prim ve diğer alacaklarının, işveren tüzel kişilerin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde, iş bu Kurum alacaklarının gerçekleştiği ya da ödenmesi gereken dönemde işveren şirketi borç altına sokma ve yönetme yetkisini haiz kanuni temsilciler Kurum'a karşı şahsi mal varlıkları ile sorumlu tutulmuşlardır.

Somut olayda; davacının, prim borçlusu olan dava dışı spor kulübünü, tahakkuka konu dönemde, temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde yöntemince araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; dava dışı spor klubünün, tahakkuka ait dönemdeki defter, kayıt ve belgeleri, konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle incelettirilerek, davacının bu dönemde dava dışı spor klubünü temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı açıkça ortaya konulduktan sonra varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.