Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/13708 K.2013/19988

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/01/1974-13/07/2007 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.01.1974 tarihinden beri davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işyerinin 506 sayılı Kanun kapsamında olmadığı, ancak apartman karar defterinden 10.08.1974 tarihinden itibaren davalı apartmanın faaliyette olduğu, davacının şahsi sicil dosyasının olmadığı görülmüştür.

UYAP ortamında yapılan araştırmada; davacının murisi ... ’ın 01.01.1974 - 14.09.2004 tarihleri arasında davalı apartmanda kapıcı olarak geçen çalışmalarının tespiti için dava açtığı, Kartal (İstanbul Anadolu) 2. İş Mahkemesinin 2007/669 E. sayılı dosyası üzerinde yapılan yargılama sonucunda, 23.05.2012 tarihinde davanın kısmen kabulü ile, davacı murisinin 01/06/1979 - 14/09/2004 tarihleri arasında her yıl 1 Haziran – 30 Eylül arasında çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulduğu, Dairemiz tarafından 11.11.2013 tarih, 2012/13706 E., 2013/20163 K. sayılı ilam ile, “davacının kendi adına açtığı bir hizmet tespiti davası olup olmadığını araştırarak,

onaylı bir örneğini dosya arasına almak ve işyeri ile davacının çalışmalarına yönelik araştırmanın genişletilmesi gerektiği” belirtilerek hükmün bozulduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı tanıklarının, dava konusu dönemde davacının çalıştığını belirtmelerine rağmen, davalı tanıklarının çalışmadığını beyan ettikleri, resen komşu işyeri tanığı araştırılarak dinlenilmediği ve tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediği, davacı ile eşinin sicil dosyalarının getirtilmediği, davacının murisi ile davalı ... arasında 15.08.1978 tarihli kira kontratının yapıldığı, davalı apartmanın işletme defterinde- davacının murisinden gelen senelik kira bedelinin 15.08.1978 tarihinde gelir hanesine yazıldığı, davacının ve davalı işverenin bildirmiş olduğu tanık beyanları ile yetinildiği,

davalı işverenin davacının eşi adına da hizmet tespiti davası açtığını beyan etmesine rağmen bu hususun araştırılmadığı, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği, anlaşılmıştır.

Yapılacak iş; davacının, ölen eşinin çalışmaları ile ilgili olarak açtığı ve bozulmadan önce Kartal (İstanbul Anadolu) 2. İş Mahkemesinin 2007/669 E. sayılı dosyası üzerinde görülen dava dosyasını getirterek incelemek, aralarında bağlantı olduğu tespit edilirse davaları birleştirerek birlikte görmek, davalı apartmana ait karar defterlerini getirterek incelemek, davacı ve eşinin çalışmaları ile ilgili karar alınıp alınmadığını belirlemek, davacı ile eşine ait şahsi sicil dosyalarını getirterek ihtilaflı dönemde davalı işyerinden veya davadışı işyerlerinden bildirilen çalışma olup olmadığını tespit etmek,

davalı işyerinin kanun kapsamında olmaması nazara alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, çalışma olduğunun tespitinden sonra apartmanın büyüklüğü ve özellikleri dikkate alınarak çalışmanın tam zamanlı mı yoksa kısmi zamanlı mı olduğunu belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.