Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/13789 K.2013/19405

Davacı, yetim aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının murisi ... ...'in oda kaydındaki usulsüzlük gerekçesi ile ölüm aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile davalı Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının murisi ... ...'in 15.03.1999 tarihli ...'a giriş bildirgesi ile Bismil Esnaf ve Sanatkarlar Odası'ndaki 13.11.1979 tarihinde başlayan kaydına istinaden 22.03.1985 tarihinden ölüm tarihi olan 02.01.1995 tarihine kadar ... sigortalısı kabul edildiği ve davacıya 22.03.1999 tarihli tahsis talebi üzerine ölüm aylığı bağlandığı,

10.03.1999 tarihli “279 sayılı genelge gereği mahallinde yapılan tetkik tutanağı” nda Bismil Noterliğince 20.08.1997 tarih ve 5447 yevmiyeli üye kayıt defterinin 67.sayfasının 268.sıra numarasında kayıtlı ... oğlu 1948 doğumlu ... ...'in 13.11.1979 tarihinden itibaren odaya kayıtlı olduğu tespit edilmiş, dosyada olmayan ancak davalı Kurum evraklarından 27.04.2001 tarihinde düzenlenen 2 numaralı teftiş raporuna göre, davacının oda kaydının iptaline karar verildiği ve 08.03.2012 tarihli bilirkişi raporunda.

Bismil Noterliğince 20.08.1997 tarih ve 5447 yevmiyeli üye kayıt defterinin 67.sayfasında 268.sıra numarasının olmadığı, 268.sıranın defterin 68.sayfasında olduğu ve 268.sırada .... adına kaydın bulunmadığı, ... oğlu ...'in kaydının bulunduğunun tespit edildiği,

aynı bilirkişi raporundan Bismil Noterliğince 13.06.2007 tarihinde 4136 yevmiye numarası ile onaylanmış Bismil Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ait üye kayıt defterinde 3113.sırada davacının murisinin kaydının bulunduğu ve düşünceler kısmında da “Bismil Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/423E-557K sayılı kararına istinaden ... ...'in 13.11.1979 tarihi itibariyle kaydının yapılmasına ve 02.01.1995 tarihi itibariyle de terkininin verilmesi kararına istinaden kaydı yapılmıştır” açıklamasının olduğunun tespit edildiği, davacının murisinin oda kaydının ve dolayısıyla sigortalılığının iptaline karar verildiği,

neticesinde de davacının ölüm aylığının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının murisi 22/03/1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa gereğince, kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı dikkate alınarak ... sigortalısı olarak tescil edilmiş ise de, oda kaydının usulsüz tutulduğunun tespit edilmesi karşısında artık davacının murisinin sadece oda kaydına istinaden sigortalı kabul edilip hizmet verilmesi yerine maddi delillerle gerçekten sigortalılığa hak kazanacak şekilde faaliyette bulunulup bulunulmadığı usulünce araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, teftiş raporu dahi getirilmeden, 10.03.1999 tarihli tetkik tutanağında davacının 268.sırada kayıtlı olduğunun tespit edilmesine rağmen,

bilirkişi raporunda 268.sırada davacının değil, bir başkasının kayıtlı olmasına açıklık getirilmeden eksik inceleme ve araştırma ile davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; öncelikle davalı Kurum müfettişleri tarafından tanzim edilen 27.04.2001 tarihinde düzenlenen 2 numaralı teftiş raporunu getirtmek, davacının murisinin kaydının bulunduğu oda üye kayıt defterlerinin ilgili sayfalarının onaylı örneklerini dosya içine almak, Bismil Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/423E-557K sayılı dosyasının onaylı bir örneğini istemek, davacının murisinin 10.03.1999 tarihli tetkik tutanağında 268.sırada kayıtlı olduğunun tespit edilmesine rağmen, yapılan bilirkişi incelenmesinde aynı sırada bir başka kimsenin kayıtlı olmasına açıklık getirmek, bu husustaki çelişkiyi gidermek,

davacının murisinin tam olarak ne iş yaptığını araştırmak, nereden, kimden mal aldığı, aldığı malları nerede sattığı, hangi tarihler arasında esnaflık yaptığı, sonraya ilişkin vergi, esnaf ve sanatkarlar sicili kaydı olup olmadığı,

esnaflık faaliyetini sürdürdüğünü gösterir ... belge ibraz edip edemeyeceği, zabıta, maliye, muhtarlık marifetiyle davacının murisinin gerçekten kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının olup olmadığını araştırmak, davacının murisinin sigortalılık elde edebilmesi için sonradan oluşturulması kuvvetle muhtemel olan oda kaydının hiç bir kuşkuya ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde maddi delillerle ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.