Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/14785 K.2013/19912

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 96

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 4

BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 63

YURT DIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURT DIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (3201) Madde 6

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (5754) Madde 79

BAZI KANUNLARDA VE 190 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (5997) Madde 15

"İçtihat Metni"Davacı, kurum işleminin iptaline kesilen aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespitiyle kesintilerin faiziyle tahsiline, emekliliğe rağmen hastalık sigorta prim ödeme işleminin iptaliyle yapılan kesintilerinin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının yaşlılık aylığının 8.2.2010 tarihinden itibaren kesilmesi işleminin iptaliyle kesintinin yasal faiziyle iadesi ve ayrıca emekliliğe rağmen hastalık sigorta primi ödeme işleminin de iptaliyle buna ait kesintilerin kesinti tarihinden itibaren faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; davacının yaşlılık aylaklarının 8.2.2010 tarihinden itibaren kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline ve kesilen aylıkların sosyal güvenlik destek primi kesildikten sonra yasal faizi ile birlikte davacıya iadesinin de gerektiğinin tespitine, davacının hastalık sigorta primi kesintilerinin kesinti tarihinden itibaren faizi ile birlikte iadesine ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/11/1974-31/10/1975, 01/08/1978-31/12/1982 ve 02/10/1984-06/06/1995 tarihleri arasında Almanya'da geçen toplam 5434 gün çalışma süresini 3201 sayılı yasa uyarınca borçlanarak borçlanma bedelini süresinde Kuruma ödediği, davacının 11/09/2006 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve 5434 gün 3201 borçlanması, 30 gün SSK çalışması, 1801 gün Bağ-Kur süresi olmak üzere toplam 7265 gün üzerinden 01/10/2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı, 08/02/2010 tarihinde H.M.

U.

Turizm Otelcilik İnşaat ve Ticaret Limited Şirketindeki ortaklığının başladığı davacının 3201 sayılı yasaya göre yaptığı borçlanma ile emekli olmasından sonra 08/02/2010 tarihinde şirket ortaklığının başlaması ve 4/1-b kapsamında sigortalı olması sebebiyle 08/02/2010 tarihi itibariyle yaşlılık aylığının kesilerek 08/02/2010-25/07/2010 tarihleri arasında yersiz ödenen 4.298,50 TL'nin 5510 sayılı yasanın 96/a maddesi gereğince iade edilmesi gerektiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığı almaya başladığı 01/10/2006 tarihinden sonra 5510 sayılı Yasa'nın 4/b (mülga 1479 sayılı Yasa) kapsamındaki çalışmalarının devam etmesi nedeniyle 3201 sayılı Yasa'nın 6. maddesinden yararlanarak bağlanan yaşlılık aylığının geri alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Yaşlılık aylığı yazılı istek tarihinde yürürlükte bulunan, 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesine göre Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primi hakkındaki hükümleri, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlar için uygulanmaz.

3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesi 5997 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile değiştirilmiş olup Yasa'nın yürürlüğe girdiği 19.06.2010 tarihinden itibaren Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.

Somut olayda, 01/10/2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya başlayan davacının 08/02/2010 tarihi itibariyle şirket ortaklığının başladığı ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/b (mülga 1479 sayılı Yasa) kapsamındaki çalışmalarının devam ettiği ve böylece Türkiye'de çalışmaya devam ettiği anlaşılmakla 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesine göre davacının vergi kaydının başladığı 08/02/2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı alması mümkün değildir.

3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesi 5997 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile değiştirilerek Yasa'nın yürürlüğe girdiği 19/06/2010 tarihinden itibaren Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiş ise de bu kuralın Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihten önceki uyuşmazlıklara uygulanması mümkün değildir.

Bunun yanında, Türkiye'de çalışmaya devam ettiği anlaşılan davacının, 5510 sayılı Yasa'nın 96. maddesine göre Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanarak tahsil ettiği yaşlılık aylığını geri ödemekle yükümlü olduğunu bilmesi gerektiğinden Borçlar Kanunun 63. maddesinden de yararlanamaz. Bu durum Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/06/2012 tarih 2012/1-196 Esas 2012/396 Karar sayılı kararında da belirtilmektedir.

Bu nedenle Kurumun 08/02/2010-19/06/2010 tarihleri arasında ödenen miktarı geri istemesi yerinde olup bu dönemde ödenen miktar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.