Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/15059 K.2013/19972

Davacı, 01/01/1986-01/12/1994, 01/02/2000-09/03/2003, 01/10/2008-26/11/2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa uyarınca Tarım Bağ-Kur sigortalısı, 01/01/1995-01/01/2000, 01/10/2003-01/10/2008 tarihleri arasında 2925 sayılı Yasa uyarınca sigortalı olduğunun ve yaşlılık aylığı tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere hükmün dayandığı Kanunu gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.1.1986-1.12.1994, 1.2.2000-9.3.2003, 1.10.2008-26.11.2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa uyarınca tarım Bağ-Kur sigortalısı, 1.1.1995-1.1.2000, 1.10.2003-1.10.2008 tarihleri arasında 2925 sayılı Yasa uyarınca sigortalı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 1.1.1986-1.12.1994, 1.2.2000-9.3.2003, 1.10.2008-26.11.2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa uyarınca tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 1.1.1995-1.1.2000, 1.10.2003-1.10.2008 tarihleri arasında 2925 sayılı Yasa uyarınca sigortalı olduğunun kurumca kabul edildiğinden davacının bu talebi hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına ve tahsis talebini takip eden aybaşı olan 1.12.2010 tarihi itibari ile yaşıllık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Mülga 2926 sayılı Yasa'nın 2.maddesinin 1.fıkrasına göre " Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3 üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar." Yasa'nın 3.maddesinin ( b ) bendine göre tarımsal faaliyette bulunanlar tabiri; kendi mülkünde,

ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları ifade etmektedir.

Öte yandan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık zorunlu olup bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Yasa'nın 2.maddesine göre sigortalı sayılanların, sigortalı hak ve yükümlülüğünü ortadan kaldırmak amacıyla Kuruma sundukları dilekçe ve belgelere hukuki değer verilemez.

Somut olayda, davacının 31.3.1986 tarihinde kurum kayıtlarına intikal eden işe giriş bildirgesi uyarınca 1.1.1986 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 22.11.1994 tarihli tarım faaliyetini sona erdirdiğine ilişkin işi bırakma belgesi doğrultusunda 1.12.1994 tarihi itibari ile sgigortalılığının sonlandırıldığı ve davacının 18.1.2000 tarihli yeniden sigortalı olma yönündeki talebi doğrultusunda 1.2.2000 tarihi itibari ile sigortalılığının başlatıldığı ve 8.9.2003 tarihli tarımsal faaliyetini terk ettiğine ilişkin işi bırakma belgesi doğrultusunda 9.9.2003 tarihi itibari ile sigortalılığının sonlandırıldığı ve

ziraat odası kaydına istinaden 5510 sayılı Yasa uyarınca 1.10.2008 tarihi itibari ile sigortalılığının yeniden başlatıldığı, davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olmadığı dönemlerde 2925 sayılı Yasa uyarınca sigortalı kabul edildiği, 20.4.1993-10.1.1994 tarihleri arasında nakliye işi nedeni ile, 4.10.1996-1.1.1999 tarihleri arasında zirai (tavuk yetiştiriciliği) faaliyeti nedeni ile vergi kaydının bulunduğu, 1.1.1986-22.11.1994, 25.7.2005-26.11.2010 tarihleri arasında ziraat odası kaydının, 10.11.1992-8.11.2005 tarihleri arasında kooperatif kaydının bulunduğu ve zabıta araştırması yapıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar yapılan zabıta tahkikatı ile, davacının tarımla uğraşmadığını bildirdikleri anlaşılmakta ise de, davaya konu dönemde tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığının sağlıklı bir biçimde araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, davacının tavuk yetiştiriciliği faaliyetinden ötürü vergi kaydının olduğunun anlaşılmasına göre, davacının hayvancılık faaliyetinin de olup olup olmadığı araştırılıp, ilgili İlçe Tarım Müdürlüğü'nden davacının üzerine kayıtlı büyükbaş-küçükbaş hayvanların olup olmadığı hususları sorularak,

tarımsal faaliyetini hangi taşınmazlarda ne şekilde gerçekleştirdiği hususları ve ürettiği ürünleri ilğili kuruluşlara teslim edip etmediği ve teslim ettiyse prim kesintisi yapılıp yapılmadığı hususları araştırılıp,

köy muhtarı ile ihtiyar meclisi üyelerini ve özellikle işe giriş bildirgesinde imzası bulunan muhtarın ve azaların beyanı alınarak ve gerek görülürse kolluk araştırması ile belirlenecek kamu tanıklarını dinlemek ve böylece davacının zorunlu sigortalılık koşulu olan tarımsal ve hayvancılık faaliyetini hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirleyip çıkacak sonuca göre yaşlılık aylığı koşullarının oluşup oluşmadığını değerlendirmekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.