Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/16247 K.2013/21890

Davacı, yaşlılık aylığının 12. Basamak üzerinden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Davacı, yaşlılık aylığının 12. basamak üzerinden bağlanması gerektiğinin tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.05.2012 tarihinden itibaren 12. basamaktan yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 01.01.1989 – 29.12.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna tabi olarak sigortalı olduğu, son basamağının 6 olduğu, 30.11.1998 – 05.04.1999 tarih aralığında prim ödemelerinin olduğu, bu duruma göre prim borcunun olmadığı, 01.05.1999 – 01.01.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalı olduğu, bu sigortalılığının 1. basamaktan başlatıldığı, son basamağının 5 olduğu, primlerin de 05.04.1999 – 15.03.2004 tarihleri arasında 1. basamaktan başlamak suretiyle ödendiği, 08.02.2000 tarihinde 720 gün askerlik borçlanmasının o tarih itibari ile bulunduğu 1. basamaktan yapıldığı,

neticede toplam 6028 gün hizmet üzerinden, ... İş Mahkemesinin 19.12.2005 gün 2004/227-2005/335 Karar sayılı ilamı ile 01.02.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığı, Mahkeme kararının 25.10.2007 tarihinde kesinleşmesi üzerine, Kurumca davacıya, 2926 sayılı Kanun gereğince, 29.01.2008 tarihli işlem ile, 2926 sayılı Kanuna tabi hizmetlerine ilişkin olan 4. basamak üzerinden geriye yönelik olarak yaşlılık aylığı bağlandığı görülmektedir.

Dairemizin 01.11.2010 tarih, 2009/11544 E., 2010/10598 K. sayılı ilamı ile; “davacının 1479 sayılı Kanuna tabi hizmetleri esas alınarak yapılan intibak işleminde, 01.02.2004 tarihi itibariyle, 2926 sayılı Kanuna tabi hizmetlerinde yükseltilen basamak karşılığından Kuruma fark prim borcu olup olmadığı yöntemince Kurumdan sorularak, varsa bu fark primlerin ödenmesinden sonraki aybaşından itibaren intibak basamağı üzerinden aylık bağlanmasına, prim borcu yoksa şimdi ki gibi karar vermek gerektiğinin” belirtilmesi üzerine Mahkemece Kuruma yazı yazıldığı, Kurumun karara dayanak teşkil eden 09.03.2012 tarihli yazısında;

davacının 01.02.2004 tarihi itibari ile 12. basamaktan intibakı yapıldığı takdirde 2.367,00 TL prim borcu olacağının bildirildiği,” Mahkemece davacıya ödemesi için önel verildiği, davacının verilen sürede 16.04.2012 tarihinde ödeme yaptığı ve dekontu ibraz ettiği görülmüştür.

Uyuşmazlık, Kurumca hesaplamanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, davacının borcu olup olmadığına ilişkindir. Davacı Kuruma zamanında primlerini düzenli ve doğru bir şekilde ödediğini, Kurum tarafından fazla prim ödemesi olarak kendisine 15.02.2008 tarihinde 1.511,94 TL ödeme yapıldığını, bu miktarın kendisine şimdi borç olarak çıkarıldığını belirttiği, gerçektende Kurumun 15.02.2008 tarihinde, yersiz ödeme iadesi adı altında davacıya 1.511,94 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

Somut olayda, davacının hem 01.01.1989 – 29.12.1998 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamındaki, hem de 01.05.1999 – 01.01.2004 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığının 1. basamaktan başlatıldığı ve primlerin buna göre tahsil edildiği, 720 gün askerlik borçlanmasının da 08.02.2000 tarihinde 1. basamaktan yapıldığı, Kurumca davacıya 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığından dolayı fazla ödeme yaptığı gerekçesi ile 15.02.2008 tarihinde 1.511,94 TL’nin iade edildiği,

davacının intibak işlemlerinin bulunduğu basamağa göre yapılarak prim borcu olup olmadığına ilişkin Kurumun 09.03.2012 tarihli cevabi yazısında; davacının 01.02.2004 tarihi itibari ile 12. basamaktan intibakı yapıldığı takdirde 1.511,94 TL prim aslı borcu, 855,17 TL gecikme zammı borcu olmak üzere 2.367,00 TL prim borcu olacağının” belirtildiği,” Mahkemece davacıya ödemesi için önel verildiği, davacının verilen sürede 16.04.2012 tarihinde ödeme yaptığı ve dekontu ibraz ettiği, davacıya borç çıkarılan miktarın 15.02.2008 tarihinde yersiz ödeme iadesi adı altında ödediği miktar ile aynı olduğu görülmüştür.

Kurum davacının basamak intibakına göre prim borcunu hesaplarken açıkça ne şekilde hesaplama yapıldığının belirtilmediği, askerlik borçlanması ile ilgili açıklama yapılmadığı, Kurumun cevabi yazısının denetime elverişli olmadığı görülmüştür.

Yapılacak iş; Kuruma açık bir şekilde yazı yazılarak;

a)Davacının 01.01.1989 - 29.12.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı kabul edilerek 1479 sayılı Kanunun 51 ve 52. maddelerine göre basamak yükseltilmesi işlemlerinin yapılması ve primlerinin yeniden hesaplanması, yapılan ödemelere göre prim borcu olup olmadığının tespit edilmesi,

b)Ondan sonra davacının tarım ... sigortalılığına giriş tarihi olan 01.05.1999 tarihinde kaçıncı basamakta başlaması gerektiğinin tespiti ile tarım ... sigortalılığının sona erdiği 29.01.2004 tarihine kadar, 2926 sayılı Kanunun 34 ve 35. maddelerine göre basamak yükseltilmesi işlemlerinin yapılması ve primlerinin yeniden hesaplanması, yapılan ödemelere göre prim borcu olup olmadığının tespit edilmesi,

c)Davacıya 15.02.2008 tarihinde yersiz ödeme iadesi adı altında iade edilen meblağın, fazla alındığı tarih ile neye göre alındığının Kuruma açıklattırılması,

d)İade edilen meblağın davacının prim ödemeleri de dikkate alınarak iadenin yapıldığı tarihteki borç miktarını karşılayıp karşılamadığının tespit edilmesi,

e)Davacının askerlik borçlanmasının, bulunan basamak değerine göre askerlik borçlanmasının yapıldığı tarih itibari ile tekrar hesaplattırılması,

Gelen yazı cevabına göre, davacının yaşlılık aylığının hangi tarihten itibaren 12. basamak üzerinden bağlanması gerektiğinin tespiti, gerekirse uzman bilirkişiden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.