Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/16961 K.2013/23251

Davacı, kurum tarafından gönderilen idari para cezasına ilişkin ödeme emrinin zamanaşımı nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava ,idari para cezası nedeniyle davacıya gönderilen ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki belgelerden kayıt ve belgeleri yasal süre içinde vermediği gerekçesiyle davacı adına 506 sayılı Yasanın 4958 sayılı Yasa ile değişik 140. maddesinin (d)fıkrası uyarınca idari para cezası uygulandığı ve 10.03.2006 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 20.03.2006 tarihli dilekçesi ile itiraz etmesi üzerine 06.04.2006 tarihli ve 2006/13 sayılı İdari Para Cezası Komisyon kararı ile davacının itirazının reddedildiği, komisyon kararının 18.04.2006 tarihinde tebliğ edildiği,2006/11580 sayılı takip dosyasından düzenlenen 2006/2 döneme ait idari para cezasına ilişkin ödeme emrinin 27.10.2011 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasanın 140. (5510 sayılı Yasanın 102.) maddesine göre tahakkuk ettirilen idari para cezalarının tahakkukunda, tahakkuk zamanaşımı, tahsil aşamasında da tahsil zamanaşımı ayrı ayrı uygulanır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan düzenlemelere göre, idari para cezalarının tahakkuk zamanaşımı süresi;

12.05.1993-05.08.2003 dönemindeki fiiller için 506 sayılı Yasanın 3910 sayılı Yasa ile değişik 140. maddesi uyarınca on yıldır.

06.08.2003-30.09.2008 dönemindeki fiiller için 4958 sayılı Yasa gereğince; beş yıl, olarak öngörülmüş ise de 4958 sayılı Yasa lehe hüküm getirdiğinden 3910 sayılı Yasa dönemi için lehe olan beş yıllık süre uygulanacaktır.

01.10.2008 tarihinden sonraki fiiller için 5510 sayılı Yasanın 102. maddesine göre 10 yıldır.

İdari para cezalarının zamanaşımı süresi doluncaya kadar tebliğ edilmesi gerekir.

İdari para cezalarının tahsil zamanaşımı; bazı hallerde tahakkuk edilip tebliğ edilmesinden itibaren yasal ödeme süresinin bittiği tarihten, bazı hallerde de ödeme süresinin bittiği tarihi izleyen takvim yılı başından itibaren işlemeye başlayacaktır.

Ödeme süreleri ise;

506 sayılı Yasanın 140 maddesinin 4958 sayılı Yasa ile 06.08.2003 tarihinde değiştirilmeden önceki haline göre; ödeme süresi tebliğ tarihinden yedi gün,

06.08.2003 tarihinden itibaren ödeme süresi onbeş gün,olarak uygulanır.

01.10.2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasanın 102. maddesine göre ödeme süresi;tebliğ tarihinden itibaren 15 gün ise de zamanaşımı süresinin başlangıcı, ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olan tarihtir.

İdari para cezalarının tahsil zamanaşımı süreleri;

08.12.1993 tarihinden önceki dönem için, SSK alacakları Borçlar Kanunu 125. maddesindeki düzenlemeye tabi olarak ödeme süresinin bittiği tarihten itibaren on yıl,.

08.12.1993-05.07.2004 dönemi için 6183 sayılı Yasanın 102. maddesine göre, ödeme süresini takip eden takvim yılı başından başlayarak beş yıldır.

06.07.2004-30.09.2008 dönemi için, Borçlar Yasasının 125. maddesine göre, yasal ödeme süresinin bittiği tarihten itibaren on yıldır.

01.10.2008 tarihinden itibaren tahsil zamanaşımı; 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesine göre; Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak, on yıl olarak uygulanacaktır.

Somut olayda idari para cezasına ilişkin komisyon kararı 18.04.2006 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir. Bu nedenle, 506 sayılı Yasanın 29.07.2003 tarih ve 4958 sayılı Yasa ile değişik 140. madde hükmüne göre tahakkuk zamanaşımı söz konusu değildir. Öte yandan ödeme emri ile talep edilen borç 2006 yılı 2. ayına ilişkin olup 5918 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 6/7/2004 tarihi ve bundan sonraya ilişkin prim ve gecikme zamları yönünden Borçlar Kanunu madde 125'de öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu nedenle tahsil zamanaşımı da dolmamıştır.

Mahkemece işin esasına girilerek yargılama yapılması gerekirken zamanaşımı nedeniyle ödeme emrinin iptaline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.