Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/17043 K.2013/21612

Davacı, 6111 sayılı kanundan yararlandırılmasına, iptal edilen 01/06/1995-30/04/2008 tarihleri arası Tarım ... süreleri ile diğer Tarım ... sürelerinin ihyasına, borçlu olmadığının tespitine, 12/01/2012 tahsis tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.6.1995-30.4.2008 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile bu sürelerin ihyasına ve prim borcu olmadığının tespiti ile, tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile, davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında yapmış olduğu yapılandırmanın geçerli olduğunun tespiti ile, 1.6.1995-30.4.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 12.1.2012 tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının tevkifat kesintisine istinaden 1.6.1995 tarihinde tarım ... sigortalısı olarak Kuruma tescil edildiği, 7.7.1994-devam şeklinde ziraat odası kaydının bulunduğu, oda kayıtları üzerinde Kurumca yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 26.5.2011 tarihli rapora göre, oda kayıtlarının düzensiz olması, üye kayıt defterinin noter tasdiksiz olduğu ve kayıtların muntazam sırayı takip etmemesi nedeni ile kayıtlara itibar edilemeyeceğinin tespit edildiği ve 5.9.2011 tarihli oda karar defterine göre, aralarında davacının da bulunduğu bir kısım üyelerin odaya kaydının yapılmasına karar verildiği,

davacının 5 yılı aşan prim ödemesinin bulunmadığı gerekçesi ile tescil tarihi itibari ile davacının sigortalılığının sonlandırıldığı ve oda kaydının bulunmaması nedeni ile tevkifata göre sigortalılık süresinin güncellendiği ve davacının 1.6.1995-31.12.1996, 1.6.1998-31.12.1998, 1.6.2003-31.12.2005, 5.9.2011-27.1.2012 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı kabul edildiği,

davacının 28.3.2011 tarihinde 1.6.1995-30.4.2008 tarihleri arasındaki sürelerin ihyası için kuruma başvurduğu ve bu sürelere ilişkin prim borcunu yatırdığı ve davacının 16.1.2012 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin 1853 gün sigortalılığının bulunduğu gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının oda kaydının tescile esas nitelikte olmadığı,1995/5, 1996,1998,1999,2000,2003,2004 ve 2005 yıllarında TTA'ya teslim ettiği ürünlerden prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin düzenli olması gerekir. Düzenli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da düzenli olduğu dolayısıyla tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir. Ayrıca tevkifata göre yapılan sigortalılık tescilinde, sigortalılık oda kaydına göre devam etmez, tevkifata göre devam eder.

O halde mahkemece yapılacak iş, davacının prim kesintileri doğrultusunda 1.6.1995-31.12.2005 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı kabul edilip, yaşlılık aylığı şartlarını ise çıkacak sonuca göre değerlendirmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.