Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/17070 K.2013/12821

Davacı, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 40.000 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı ... Serbest Bölge Kurucu Ve İşletmesinden alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ... Serbest Bölge Kurucu Ve İşletme vekilince istenilmesi ve davalılardan ...

Serbest Bölge Kurucu Ve İşletme vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18/06/2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan ... Serbest Bölge Kurucu Ve İşletme vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Avukat ... geldiler. Başka gelen olmadı.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyizin kapsamına ve temyiz nedenlerine göre, davacıların tüm, davalı ... AŞ vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 30.01.2005 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu 18.02.2005 tarihinde ölen sigortalının hak sahiplerinin manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece kusuru bulunmadığından bahisle, davalılardan ... Otomotiv San Tic AŞ’ne yönelik davanın reddine, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davalı ... AŞ’den tahsiline karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar ile davalı ... AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar murisinin davalılardan ... AŞ’nin işleticisi olduğu ... Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren ... Otomotiv San Tic AŞ’de çalıştığı, olay günü iş bitimi eve dönüş için serviste beklerken iş yeri çalışanlarından Metin Turan tarafından servis aracından indirildiği, Metin Turan’ın gene iş yeri çalışanlarından Aylin Gezen’i de aynı yere çağırdıktan sonra her ikisini de ateşli silahla vurarak intihar ettiği, Aylin Gezen’in olay yerinde Metin Turan ile davacılar murisinin kaldırıldıkları hastanede öldükleri, zararlandırıcı olayın iş kazası olduğu uyuşmazlık konusu değildir.

Uyuşmazlık ... Serbest Bölgesinin işleticisi olan davalı ... AŞ’nin zarardan sorumlu olup olamayacağına ilişkindir. Bir iş kazası sonucu zarara uğrayan işçinin veya işçinin ölümü halinde hak sahiplerinin tazminat davası, işveren veya kusurlu üçüncü kişilere karşı yöneltilir. Ayrıca, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı, 4857 sayılı Yasa’nın 2/6. maddesi gereğidir.

Somut olayda davalı ... AŞ’ne % 25 öldürme olayının failine %75 oranında kusur veren kusur bilirkişi raporu hükme esas alınmışsa da varılan bu sonuç hatalı olmuştur. Davalı ... AŞ’ne kusur verilmesine gerekçe olarak serbest bölgenin güvenliğinin gereğince sağlanamaması, giderek bölgeye ateşli silahla giriş çıkışın engellenmemesi olarak gösterilmiştir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanun ile uygulama yönetmeliğidir.

3218 sayılı yasanın 5/son maddesi gereğince serbest bölgelerde güvenlik hizmetlerinin polis tarafından yerine getirileceği açıktır.

Öte yandan bu hizmetlerin yerine getirilebilmesi için gerekli koordinasyonunun sağlanması, güvenlikle ilgili taleplerin Valiliğe iletilmesi, gerek bölgeye giriş çıkışlarda ve gerekse bölge içerisinde güvenlik ve denetimin temininin Valilik ve Gümrük İdaresinden Serbest Bölge Müdürlüğü tarafından talep edilmesi gerektiği serbest bölgeler uygulama yönetmeliğinin 5/c, 16 ve 20. Maddelerinde düzenlenmiştir.

Diğer bir deyişle güvenlikle ilgili önlemlerin alınması varsa noksanlıkların giderilmesi, gerekli tedbirlerin alınması, serbest bölgeye giriş çıkışta denetim polisin ve gümrük idaresinin, bölge içinde güvenlik ise polisin görevi olup, bu görevle ilgili Valilikten istemde bulunacak kurum ise Serbest Bölge Müdürlüğüdür.

Bu durumda çözülmesi gereken diğer bir sorun da davalı ... AŞ ile ... Serbest Bölge Müdürlüğü’nün aynı tüzel kişilik olup olmadıklarıdır. Mahkemece her iki tüzel kişiliği aynı görerek kusur dağılımına gidilen kusur bilirkişi raporlarının hükme esas alınmaları hatalı olmuştur. Zira ...

Serbest Bölge Müdürlüğü uygulama yönetmeliğinin 5/1 maddesi gereğince olay tarihi itibarıyla Dış ticaret Müsteşarlığına, halen Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğüne bağlı resmi bir kurumdur. Davalı ... AŞ ise 3218 sayılı yasanın 3/a maddesinde tarifi yapıldığı üzere serbest bölgenin işletmesini üstlenen tüzel kişiliktir. Hal böyle olunca da Serbest Bölge Müdürlüğüne ait bulunan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle işletici durumdaki davalı ...

AŞ’nin kusurlu bulunduğu kusur bilirkişi raporunun hükme esas alınması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde ve özellikle davalı ... AŞ’ne yönelik davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken, tazminatlardan sorumlu tutularak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasa aykırı olup bozma nedenidir, O halde, davalı ... AŞ vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.