Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/17111 K.2012/16662

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 25/03/2002-23/11/2003 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının davalılar ... ve ...'a ait pamuklu dokuma işyerinde 25.03.2002 – 23.11.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden açılan davanın kabulü ile davacının 25.03.2002 – 23.11.2003 tarihleri arasında asgari ücret ile davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına düzenlenmiş işe giriş bildirgesi bulunmadığı, davacının şahsi sicil dosyası ve hizmet cetvelinin dosya arasına alınmadığı, sadece 2003 yılı dönem bordrolarının dosya içerisinde mevcut olduğu, işyerinin 04.01.1994 – 23.09.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında bulunduğu, davalı ... ...

16.01.2001 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçesinde “ 31.12.2000 tarihinde 1 adet işçi işten ayrılmıştır, tekrar işçi çalıştırmaya başladığımda Kurum'a bildireceğim” şeklinde, 11.03.2003 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçesinde “ 12.03.2003 tarihi itibari ile yeniden işçi çalıştırmaya başladım, dosyamın işleme alınması için gereğini arz ederim” şeklinde, 25.09.2003 tarihli dilekçesi ile “ işyerimde çalışmakta olan işçi 05.09.2003 tarihinde işten ayrılmıştır” şeklinde,

28.10.2003 tarihinde kayıtlara giren dilekçesinde ise “ yapmakta olduğum fason dokuma işini tezgahımı sattığımdan dolayı 23.09.2003 tarihinde kapatmış bulunmaktayım” şeklinde beyanda bulunduğu, davacının davalılar aleyhine açmış olduğu ve hizmet tespitine ilişkin iş bu davanın sonucunun beklenildiği 2003/879 esas sayılı dosyada bulunan 10.10.2003 tarihli yoklama fişinden; davalı ...'in işi bıraktığına dair dilekçesi üzerine işyerine gidildiği ve işyerini davalı ...'ın işlettiğinin anlaşıldığının belirtildiği,

dönem bordrolarında kayıtlı tek tanık olan davalı ...'in oğlu ... ...'in davacının babasının yanında tarihini hatırlayamadığı bir dönemde 1-1,5 ay çalıştığını, diğer davalının yanında ise hiç çalışmadığını beyan ettiği, davalı ...'in; davacının kendisine ait işyerinde 1,5 ay kadar hatırlamadığı bir tarihte makine işçisi olarak götürü usulde çalıştığını beyan ettiği, davalı ...'ın ise;

dokuma tezgahını davalı ...'den 2003 yılının Eylül ayında teslim aldığını ve 2004 yılı Mayıs ayında sattığını, bu sürede ... ... isimli kişiyi tek sigortalı olarak çalıştırdığını, başka kimsenin çalışmadığını beyan ettiği, dinlenilen diğer davacı,davalı ve komşu işyeri tanıklarının ise davacının çalışması hususunda net bir beyanda bulunamadıkları anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10 ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9 maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda; davalı ... dokuma tezgahını 2003 yılının Eylül ayında teslim aldığını, 2004 yılı Mayıs ayında sattığını beyan etmiş, 10.10.2003 tarihli yoklama fişinde de işyerini bu davalının çalıştırdığı tespit edilmiştir. Davalı ... de davalı Kurum'a, yapmakta olduğu fason dokuma işini tezgahını satmasından dolayı 23.09.2003 tarihinde kapattığını bildirmiştir. Hal böyle iken; mahkemece davalılar arasındaki devir hususu tam olarak araştırılmadan, davacı ve davalı tanıklarına davacının çalışmasının hangi tarihler arasında olduğu net olarak açıklattırılmadan davanın davalı ... yönünden kabulü hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; öncelikle davacının işyeri özlük dosyasını, Kurum'da bulunan sigortalı ve işyeri sicil dosyalarını, aylık prim ve hizmet belgelerini getirtmek, işyerinin Yasa kapsamına alınma tarihi ile tespiti istenen dönem içerisinde Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan bir denetim olup olmadığını sormak, daha sonra davacının çalışmalarının ve davalılar arasındaki devir hususunu tespit etmek amacıyla başkaca tanıklar dinleyip vergi dairesinden davalıların vergi kayıtlarını getirtmek, davalı ...'in tezgahları nereye veya kime sattığını tespit etmek,

zabıtaya davalıların davalı işyerini kapatma-açma ve devirleri ile ilgili detaylı araştırma yaptırtmak ve böylece davalılar arasındaki işyerinin çalıştırılması ve devri hususlarının açıklığa kavuşturumasından sonra elde edilen kayıt ve belgelere göre bir sonuca varmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı ...'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.