Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/17113 K.2012/18567

Davacı, 01/03/1994-24/03/2003 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava,01.03.1994-24.03.2003 tarihleri arasında 2926 Sayılı Kanun kapsamında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 25.07.2008 talep tarihini takip eden 01.08.2008 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin 28.11.2011 tarih, 2010/9802 Esas, 2011/11537 Karar Sayılı kararı ile” Mahkemece, 05.09.2001 tarihinde başlayan ziraat odası kaydına dayalı olarak yeniden Tarım ... sigortalılığının başlatılarak Tarım ... sigortalısı kabul edilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

Ayrıca Trabzon Cumhuriyet Savcılığı soruşturmasının sonucu beklenilerek tüm delillerin birarada değerlendirilmesi ile bir sonuca varılması gerekirken, mahkemece soruşturma sonucu beklenmeden eksik inceleme ile sonuca gidilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” şeklinde belirtildiği, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2008/10940 Esas 2011/802 Karar Sayılı Kararı ile ise “Şüpheliler ..., ..., ... hakkında, şüpheliler ...'in bahse konu belgeleri muhasebede çalışan ...'dan aldıkları, ...'ın da beyanını doğruladığı,

tanık ...'ın beyanında şüphelilere ait geçmişe dönük belgeleri imha edildiği için bu belgeleri verdiklerini, şirket tarafından yapılan kontrollerde olayın ortaya çıktığı, herhangi bir zararın doğmadığı, şüpheliler hakkında kamu davası açmaya yetecek kuvvetli hiçbir delil elde edilemediği, gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, bu karara itiraz üzerine Rize Ağır Ceza Mahkemesi tarafından itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 01.03.2002-31.12.2002 ve 31.01.2003-24.04.2003 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı, 01.01.2003 tarihinden itibaren 506 Sayılı Yasa kapsamında çalışmalarının başladığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, 05.09.2001 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının bulunduğu, Tarım Kredi Kooperatifi kaydının bulunmadığı, anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım ... sigortalılığının bulunup bulunmadığı,

kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.

Mahkemece, dosya içerisinde mevcut 5.7.2005 tarihli KETAŞ Gıda San.ve Tic.

A.Ş tarafından tanzim edildiği iddia edilen kesinti belgesindeki 1999-2000-2001 yılları açısından tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım ... sigortalılığının bulunup bulunmadığı,

kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve çıkacak sonuca göre yaşlılık aylığının buna göre değerlendirilmesi gerekir iken, eksik inceleme ile sonuca gidilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.