Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/18943 K.2013/23539

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı; 1994/Mayıs – 1999/Mart ayları arasındaki eksik bildirilen çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece; dosyanın bilirkişiye gönderilmesi için gerekli masrafın yatırılması için kesin süre verilmesine rağmen yatırılmadığı, bu nedenle mevcut delil durumuna göre; tahakkuk müzekkereleri, puantaj cetvelleri ve harcama pusulalarının bir arada incelenmesinde, davacının eksik bildirilen herhangi bir hizmet süresinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma sonucunda gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı belediye işyerinde temizlik işçisi olarak çalıştığını beyan eden davacı adına davalı işyerince düzenlenen 22.04.2000 tarihli işe giriş bildirgesi bulunduğu, davacının davalı işyerinde geçen 22.04.2000 – 30.12.2000 tarihleri arasındaki çalışmalarının davalı Kurum'a bildirildiği, 1999/Eylül – 2000/Nisan ayları arası puantaj defterlerinde davacının adının bulunduğu, 2000/Mayıs – 2000/Kasım ayları arası ücret bordrolarında da davacının imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların Kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı dava tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi ile halen 5510 Sayılı Yasanın 86. maddesi olan bu tür davalarda; öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, eksiksiz bir şekilde belirlemeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmadır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli ve dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde çalışan işyerinde kayıtlı bordro tanıkları yada komşu ve yakın işyerlerinde çalışan kayıtlı tanıklar olması sağlanarak çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; mahkemece bordro ve puantaj defterlerinde isimleri bulunan tanıklar ile komşu işyeri tanıkları dinlenilmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; dosyada mevcut bordro ve puantaj defterlerindeki kişiler saptanarak bordro tanığı olarak beyanlarına başvurmak, ayrıca Sosysl Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve toplanan deliller ışığında çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.