Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/19605 K.2012/19849

Davacı, 01/01/1991-30/09/2007 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava; davacının 1.1.1991 tarihinden 30.9.2007 tarihine kadar ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, davanın kabulü ile; davacının 1.1.1991 -30.9.2007 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Kanunun 24. maddesi ilk halinde sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunun da arandığı, bu kuruluşlara kayıt tarihinin sigortalılığın başlangıcı yönünden yasal karine kabul edildiği, 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Kanuna göre ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunun kaldırıldığı,

sadece Kanunun temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşması için yeterli görüldüğü, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanunun bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngördüğü,

vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul ettiği, nihayet 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Kanuna göre, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağı belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1.1.1991 – 8.10.1996 tarihleri arasında vergi kaydının olduğu, oda kaydı ile sicil kaydının olmadığı, Kurumca 1.1.1991 – 18.10.1996 tarih aralığında ... sigortalı sayıldığı, 10.10.1996, 29.4.2002, 29.5.2002, 1.7.2002, 24.7.2002, 2.9.2002, 30.9.2002, 30.10.2002, 22.11.2002, 27.12.2002, 27.1.2003, 31.5.2004, 30.9.2007 tarihlerinde prim ödemesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının 8.10.1996 tarihinden sonra vergi kaydı, oda kaydı ve sicil kaydının olmadığı, Kurumca 18.10.1996 tarihinden sonra davacının ... sigortalı olarak kabul edilmediği, davacının 30.9.2007 tarihine kadar prim ödemelerinin olduğu, ancak ödenen primlerin hangi döneme ait olduğuna dair bilgi olmadığı, buna rağmen Mahkemece davacının 30.9.2007 tarihine kadar ... sigortalı olarak kabul edildiği görülmüştür. Davacının isteğe bağlı sigortalı olmak istediğine dair başvurusu da görülmemiştir.

Davacının 1.1.1991 – 18.10.1996 tarih aralığındaki ... sigortalılığının Kurumca kabul edilmesi karşısında, mahkemece bu dönem yönünden kabul kararı verilmesinde hukuki yarar yoktur. 18.10.1996 tarihinden 30.9.2007 tarihine kadar ... sigortalısı olmasını gerektirir bir durumun tespit edilememesi karşısında; bu dönem yönünden, kabul kararı verilmesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, 1.1.1991 – 18.10.1996 tarih aralığındaki döneme ilişkin istemin hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek, 18.10.1996 - 30.9.2007 tarih aralığındaki dönem yönünden delilleri değerlendirmek ve delil durumuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.