Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/1997 K.2012/21773

Davacı, ... kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, ... kazası sonucu yaralanarak %71 oranında sürekli işgöremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece, maddi tazminat davasının atiye terk olunması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,manevi tazminat davasının ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden yurt dışında meydana gelen davaya konu zararlandırıcı olayın ... kazası olduğuna dair açılan tespit davasının onanarak kesinleştiği,olayda tarafların kusur dağılımına dair inceleme yapılmak üzere dosyanın toplamda üç kez olmak üzere farklı bilirkişi heyetlerine sunulduğu,her üç bilirkişi heyetinin de dosya kapsamına göre tarafların kusur dağılımının belirlenemeyeceği belirtilerek dosyayı iade ettikleri,davacının yaralanması olayına dair dinlenen tanıklardan ...'ın davacının üzerinde uçaksavar mermisi gördüğünü beyan ettiği,

davacının askeri ambulans uçakla Türkiye'ye nakli için gereken talep yazısına esas olarak düzenlendiği arlaşılan ...,... Temizkan,... imzalı tutanak içeriğinde davaya konu yaralanmanın bulunan patlayıcı maddeden kaynaklanıp davacıdaki yaralanmanın niteliğinden askeri mühimmat patlamalarına has şarapnel parçasından bahsedildiği,mahkemenin tarafların kusur dağılımına dair oransal değerlendirme içeren rapor aldırmadan karar verdiği anlaşılmaktadır.

Olay ... kazası olup, ... Hukuku ve sosyal güvenlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin ... kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak ... aktinden doğan işçiyi gözetme ( koruma ) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu ... Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

... kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, ... Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve ...

Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 16.06.2004 gün ve 2004/21-365 E.-369 K.sayılı kararı da aynı yöndedir ).

Kusurun aidiyeti ve oranının belirlenmesi lüzumu sadece maddi tazminat davaları için olmayıp, takdir olunaçak manevi tazminatın miktarına ve tarafların sorumluluğuna ilişkin neticeleri olduğundan dolayı manevi tazminat davaları için de geçerlidir.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olayda her ne kadar kusur irdelemesi için dosya kendilerine tevdi olunan bilirkişi heyetleri dosya kapsamına göre tarafların kusur oranının belirlenemeyeceğini belirtmişseler de dosya içerisinde bulunan ve yukarıda özetlenen tanık ... beyanı ile olay anında kabilde görevli olduğu anlaşılan askeri personeller ... imzalı tutanak içeriğinden davacının yaralanmasına neden olan patlamanın davacı tarafından civarda bulunan ve yanında taşınan askeri mühimmat olduğunun kabulüne göre tarafların kusur durumunun belirlenebilir olduğu anlaşılmakla,eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde neticeye varılması hatalı olmuştur.

Yapılacak ...,önçelikle işçi sağlığı ve ... güvenliği konularında uzman bilirkişilerden davacının yaralanmasına neden olan patlama nedeninin davacı tarafından civarda bulunan ve yanında taşınan askeri mühimmat patlaması olduğunun kabulüne göre ... Kanunu'nun 77. maddesi ve tüzük hükümleri kapsamında yöntemince yeniden kusur raporu almak suretiyle olayda tarafların kusur oranlarını saptamak ve alınan bu raporu mevcut delillerle birlikte değerlendirerek çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.