Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/20058 K.2014/663

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı ile davalılardan Kurum ve S.. Y.., Z.. B.., N.. A.., S.. K.., R.. B.., M.. B..,A.. B.., E.. B.., Y.. B.. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddine,

2- Davalıların temyizine gelince; dava, davacının 15.08.1998 tarihinden itibaren 6 yıl boyunca davalıların maliki olduğu .....Apartmanında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli,

dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına işe giriş bildirgesinin verilmediği, davalı apartmanın 15.02.2005 tarihinden itibaren kanun kapsamına alındığı, davalı apartmanda 25.07.2003 tarihinden itibaren işletme defteri tutulmaya başlandığı ve davacı ile ilgili gider/gelir bulunmadığı, apartman karar defterinde 29.07.2003 ve 22.07.2004 tarihlerinde apartmanın resmi yönetiminin oluşmasına karar verildiği, 25.07.2005 tarihinde davacı ve ailesinin ikamet ettikleri daireyi boşaltmalarına karar verildiği, tapu kayıtlarının getirildiği,

ancak davalıların bir kısmının davalı apartman inşaat halindeyken dairelerini sattıklarını beyan etmelerine rağmen bu iddiaların araştırılmadığı, davacının talebi 15.08.1998 tarihinden itibaren 6 yıl çalıştığının tespiti iken talebin aşıldığı ve dava tarihine kadar çalıştığının tespitine karar verildiği, davalı apartmanda deprem sonrası hangi tarihten itibaren ikamet edilmeye başlandığının araştırılmadığı, komşu işyerlerinde kayıtlı çalışanların tespiti için zabıta tahkikatı yapılmadığı ve buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle davalıların dava döneminde kat maliki olup olmadıklarının araştırılması, dairelerini apartman inşaat halinde iken sattıklarını iddia eden davalıların dairelerini hangi tarihte sattıklarının resmi kayıtlarla tespit edilmesi, zabıta tahkikatı yapılıp ilgili Belediyeden sorularak deprem sonrası davalı apartmanda hangi tarihten itibaren ikamet edilmeye başlandığının araştırılması, davacının davalı apartmanda çalışıp çalışmadığı, çalışıyor ise hangi tarihten itibaren davalı apartmanda çalışmaya başladığına ilişkin olarak komşu sitelerde kapıcı olarak görev yapanların tespit edilmesi ile ifadelerine başvurulması,

ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre ve davacının talebi ile bağlı kalarak karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.