Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/20422 K.2012/20706

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, iş kazası sonucu oluşan maddi ve manevi zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davacıya verilen iki haftalık kesin süreye rağmen gider avansının yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 10.4.2012 tarihli ara karar ile " (3) kişilik kusur heyetinden yeniden kusur raporu alınmasına, her bir bilirkişi için 300,00'er TL bilirkişi ücretinin davacı vekilince karşılanması için duruşma gününden itibaren iki haftalık kesin mehil verilmesine " karar verildiği, davacı vekilinin davacının ekonomik durumunun bilirkişi ücretini yatırmaya müsait olmadığını belirterek ara karardan rücu edilerek İş Müfettişi raporunun esas alınmasını istediği, bilirkişi incelemesi için gereken delil avansının bilirkişi raporuna itiraz ederek yeniden rapor alınmasını talep eden davalı ...

Müdürlüğünden alınmasını isteyerek delil avansını yatırmadığı, davalı vekilinin de kusur incelemesi için gerekli olan bilirkişi ücretini yatırmayı kabul ettiği, mahkemece kesin süreye rağmen davacının yargılama avansını yatırmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın "Delil İkamesi İçin Avans" başlıklı HMK'nın 324.maddesine göre "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır."

Delil avansı, tarafların dayandıkları delillerin giderlerini karşılamak üzere mahkemece belirlenen kesin süre içinde ödemeleri gereken meblağı ifade eder. Delil avansının yatırılmaması halinde, bu delile dayanan taraf bu delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılır ve mahkemece dosya kapsamındaki delillere göre kesin hüküm oluşturacak biçimde karar verilir.

Delil avansına yönelik ara kararın HMK'nın 324.maddesine ve Hukuk Muhakameleri Kanunu Yönetmeliği'nin 45.maddesine uygun kabul edilebilmesi için hangi delilin toplanması için ne miktarda delil avansı yatırılması gerektiği ara kararda açıkça belirtilmeli ve verilen kesin süre içerisinde delil avansının yatırılmaması halinde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağı ihtar edilmelidir.

Somut olayda, bilirkişi incelemesi yapılması amacıyla davacıdan istenen avans, delil avansı niteliğindedir. Mahkemeye sunulan 29.11.2011 tarihli kusur raporuna taraflarca itiraz edilmiş ve ... avukatı yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin yeniden bilirkişi incelemesi yönünde bir talebi bulunmadığından; davalı avukatının 14.6.2012 tarihli karar duruşmasında kusura ilişkin bilirkişi ücretini yatırmayı kabul ettiğini ifade etmesi de gözönüne alınarak HMK'nın 324.maddesine göre delil avansının davalı ...

Müdürlüğünden alınmasına karar verilmesi gerekirken davacıdan talep edilmesi doğru olmadığından mahkemenin 10.4.2012 tarihli ara kararının (1.) bendi bu nedenle hukuka aykırı olup bu nitelikteki ara karar gereğinin yerine getirilmemesine herhangi bir hukuki sonuç bağlanamaz.

Mahkemece yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular gözetilerek bilirkişi raporu alınması için gerekli olan delil avansının davalıdan alınması gerekirken davacıdan istenmesi ve bu avansın da "gider avansı" olarak nitelendirilmek suretiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.