Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/20428 K.2013/22598

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Hüküm, İş Mahkemesi'nden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8. maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemeleri'nden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Somut olayda; hüküm taraf vekillerinin yüzlerine karşı 27.09.2012 tarihinde tefhim edilmiş, ancak davalı Kooperatif vekili 08.10.2012 havale tarihli ve harçlandırılmış dilekçesi ile temyiz talebinde bulunmuştur. Şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.

O halde; 01.06.1990 Tarih ve l989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı da gözönünde tutularak davalı Kooperatif vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.

2-Davacı; davalı işyerinde 20.11.1992 – 23.11.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davacının davalı işyerinde 20.11.1992 – 23.11.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 5898 gün çalıştığı ve 5898 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı ... Birlik Minibüsçüleri 20 Nolu Motorlu Taşıt Kooperatifi'ne bağlı olarak ...

Garajında sıra görevlisi olarak çalıştığını iddia ettiği, davalı Kooperatif tarafından davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, davalı Kurum tarafından; davacının, 15.07.2000 tarihinde ... unvanlı başka bir işyerinden verilen işe giriş bildirgesinin mevcut olduğunun bildirildiği, davacının bu çalışma nedeni 506 sayılı Yasa kapsamında tescilinin bulunduğu, ancak hizmetinin bulunmadığı, davalı Kooperatif'e ait dönem ve ücret bordrolarının dosya arasına alınmadığı, zabıta tarafından düzenlenen 17.01.2010 tarihli tutanakta;

davacının 17-18 yıldır davalı kooperatifte değnekçi olarak çalıştığının, ücretini minibüs şoförlerinden aldığının, zaman zaman işten ayrıldığının, tekrar işe başladığının, bir dönem arkadaşı ... ile ... işyeri açtıklarının, tekrar

dönüp değnekçilik yaptıklarının, 2008 yılında Göçmen kaçakçılığı suçundan cezaevine girdiklerinin bildirildiği, davacının 01.10.2003 – 19.11.2003 tarihleri arasında göçmen kaçakçılığı suçundan tutuklu kaldığı, ceza dosyasında suç tarihi olarak 01.09.2003 – 28.09.2003 tarihleri arasının belirtildiği, davalı kooperatif tarafından düzenlenen belgede, davacından hareket memuru olarak söz edildiği ve 01.12.2001 günü ... – ... hattında görevlendirildiğinin yazmakta olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda; davacının, çalışmalarının ... Birlik Minibüsçüleri 20 Nolu Motorlu Taşıt Kooperatifi'nde geçtiğini beyan ettiği ve Kooperatif çalışanlarının çalışmalarının ve ücretlerinin kayıtlara geçirilmesi gerekliliği göz ardı edilerek, bordro tanıkları dinlenilmeden, yetersiz tanık beyanları ile fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda eksik araştırma ve inceleme yapılarak sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacının ... ve ...

Sanayi Sitesi'nde kafeterya işletmesinden dolayı çalışmaları ve 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığı bulunup bulunmadığını araştırmak, davacının işlediği göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin ceza dosyasının onaylı bir sureti dosya içerisine alınarak 01.09.2003 – 28.09.2003 tarihleri arası olarak belirlenen suç tarihleri dışında davacının davalı Kooperatif'te çalışması bulunmayan süreler bulunup bulunmadığını araştırmak, davalı Kooperatif'in dönem bordrolarını dosya arasına alarak re'sen tespit edilecek bordro tanıklarını dinlemek,

bordro tanıklarının beyanları yeterli görülmez ya da bordro tanığı tespit edilemez ise talep edilen dönemde bu işyerine komşu işyeri sahipleri ile çalışanları tespit edilip bu kişilerin ve davalı Kooperatife bağlı olarak çalışan minibüsçülerin davacının çalışmaları ve ücretini ne şekilde aldığı hususunda beyanlarını almak, ayrıca davacıya ücretini ne şekilde aldığını sorarak, davacının beyanları doğrultusunda delil toplamak, yanısıra talep edilen döneme ilişkin, davalı Kooperatif'e ait tüm defter ve belgeler getirtilerek,

davacı adına kayıtlara geçen ücret ödemesi bulunup bulunmadığını araştırmak, davacının aldığını beyan ettiği ücret kayıtlara geçmemiş ise kayıtlara geçmemesinin haklı ve mantıklı bir nedene dayanması halinde davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de dikkate alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilip gerekli görülür ise yeniden bilirkişi incelemesi de yaptırılarak davacının çalışmasını somut ve inandırıcı deliller ile net bir şekilde ortaya koyduktan sonra sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.