Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/20849 K.2012/21274

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/11/1983 tarihinde 1 gün çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalıların murisi ...'nun Mardin Tapu Kadastroda yüklenici olarak yürütmekte olduğu onarım işinde 1 günlük çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının davalıların murisi olan ...'nun yanında 01/11/1983 tarihinde bir gün sigorta kapsamında çalışmış olduğunun tespitine karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasanın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi ) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasanın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasanın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Dosya içeriğinden, davacının 01/11/1983 tarihinde işe girdiğini gösterir giriş bildirgesinin usulüne uygun olarak Kuruma intikal ettirildiği, işyerinden davacı adına 1983/3. Dönem bordrosunun Kuruma verilmediği anlaşılmaktadır. Ancak başka çalışanlar adına 1983/3. dönem bordrosunun Kuruma verilip verilmediği araştırılmamıştır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olaya gelince; 01/11/1983 tarihinde Mardin Tapu Kadastroda görevli memur veya müstahdemlerin tespit edilip beyanları alınmaksızın ve Kuruma verilen işverenlere ait nizalı döneme ilişkin dönem bordroları getirtilmeden, dönem bordrosunda davacı haricinde ismi geçen başka çalışanlara rastlanıldığında bilgilerine başvurulmaksızın verilen karar usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş; 01/11/1983 tarihli bildirgenin verildiği işyerinden Kuruma verilen dönem bordrolarının istenip, işyerinden dönem bordrosu verilmiş ise bildirge tarihini kapsayan tarihte işyerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı işyeri çalışanları ile 01/11/1983 tarihinde Mardin Tapu Kadastroda görevli memur veya müstahdemlerin çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak gerçek çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6,9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtlandıktan sonra sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.