Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/22084 K.2012/24315

Davacı, esnaf ... sigortalılık süresini iptal eden kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı; davalı Kurum tarafından oda kaydının geçersiz olduğundan bahisle iptal edilen 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık süresinin ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıkların faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece; ilk olarak davalı Kurum'un davacının 22.03.1985 tarihli Kurum tescilinin iptaline ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş, hüküm dairemizce; dosya kapsamına göre davacının 14.05.1998 – 21.04.2003 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılacağı, ancak davacının 1981 – 1998 yılları arasındaki oda kaydına ilişkin daha detaylı araştırma yapılması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Bozma sonrası ise mahkemece yine ilk kararda olduğu gibi davalı Kurum'un davacının 22.03.1985 tarihli Kurum tescilinin iptaline ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; mahallinde yapılan tahkikat sonucu davacının oda kaydının 30.12.1981 tarihinde başladığı 16.07.1998 tarihli tutanak ile tespit edildiğinden davacının 17.07.1998 tarihli bildirge ile 22.03.1985 tarihi itibari ile tescilinin yapıldığı, davacının 30.12.1981 – 21.04.2003 tarihleri arasında Mahrukatçılar Odasında kayıtlı olduğu, davacının vergi ve sicil kaydının bulunmadığı, ancak daha sonra davalı Kurum memurları tarafından mahallinde yapılan tahkikatta;

oda üye kayıt defterinin 14.05.1998 tarihinde notere tasdik edildiği halde üye kayıtlarının 1981 olarak çok eski tarihlere göre yazıldığı ve 1981 tarihinde kullanılan üye defterinin de odada bulunmadığı belirtilerek davacının oda kaydı usulüne uygun olmadığından 27.10.2008 tarihinde sigortalılığının iptal edildiği, davacının 20.07.1998 – 12.08.2005 tarihleri arasında 2004 yılı hariç prim ödemelerinin bulunduğu, bozma sonrası ise; ...

Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nce Mahrukatçılar derneğinin 18.08.2005 tarihinde fesih olduğunun, üye kayıt defterlerinin ve 1988, 1990 ve

1993 yıllarına ait hazirun cetvellerinin birliğe teslim edildiğinin ve hazirun cetvellerinin gönderildiğinin bildirildiği, gönderilen hazirun cetvellerinden sadece 1993 yılı haziran cetvelinde davacının adının bulunduğu, Cumhuriyet savcılığınca da 2006/5865 sayılı soruşturma dosyası hakkında 26.01.2012 tarihinde zamanaşımının geçmiş olması nedeni ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinin bildirildiği, ancak şüpheliler arasında davacının olmadığı, derneğin ikinci başkanı olduğunu beyan eden tanığın 1995 yılında defterleri yenilediklerini ve kayıtları yeni deftere geçirdiklerini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık kendi nam ve hesabına bağımsız faaliyet ile mümkündür. Salt oda kaydının bulunması kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmaya karine ise de dosya kapsamından eski kayıt ve defterler bulunmadığı gibi 1995 yılında yeni kayıt defterlerinin oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nce gönderilen belgelerden 1993 yılına ait “ hazirun listesi ” başlıklı olanında davacının adının listeye sonradan ilave edildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan; mahkemece bozma kararına uyulduğuna göre bozma kararı doğrultusunda işlem yapılması gerekir. Ancak; mahkemece bozma kararında belirtilen, davacının aidat ödeyip ödemediğine ilişkin araştırma yapılmadan, müfettiş raporu dosya arasına alınmadan, davacının 14.05.1998 – 21.04.2003 tarileri arasında fiilen çalışıp çalışmadığı belirlenmeden eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak ...; davacıya odaya 1981-1998 tarihleri arasında varsa ödediği üye aidat makbuzlarını ibraz etmesi için önel vermek, Kurum Müfettişi tarafından hazırlanan raporu getirtmek, davacıya makrukatçılık yaptığı işyeri adreslerini bildirmek üzere önel vermek, bu adresten davacının çalışmasına ilişkin zabıta marifetiyle araştırma yaptırmak, davacının bu dönemde fiilen makrukatçılık yapıp yapmadığını Belediye, Vergi Dairesi gibi kuruluşlardan araştırmak, işyeri adreslerindeki bu dönemde ..., su aboneliklerinin kim adına yapıldığını belirleyip gerekirse komşu işyerleri tanıklarının beyanlarına başvurmak,

davacının matrukatçılık işini yaparken hangi malzemeleri kullandığını ve bunları nereden temin ettiğini araştırıp işi bırakmış ise kullandığı aletleri nasıl elden çıkardığını da araştırıp davacının sigortalı olarak tescilinin yapıldığı 22.03.1985 tarihinden itibaren fiili olarak kendi nam ve hesabına çalışıp çalışmadığını somut deliller ile ortaya koyarak sonuca varmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.